Trimarmiya Chikitsa: Difference between revisions

Line 2,440: Line 2,440:


पैत्तेसर्पिःपिबेत्सिद्धंशृङ्गवेरशृतंपयः|  
पैत्तेसर्पिःपिबेत्सिद्धंशृङ्गवेरशृतंपयः|  
पाचनार्थंपिबेत्पक्वेकार्यंमूर्धविरेचनम्||१४४||  
पाचनार्थंपिबेत्पक्वेकार्यंमूर्धविरेचनम्||१४४||  


पाठाद्विरजनीमूर्वापिप्पलीजातिपल्लवैः|  
पाठाद्विरजनीमूर्वापिप्पलीजातिपल्लवैः|  
दन्त्याचसाधितंतैलंनस्यंस्यात्पक्वपीनसे||१४५||  
दन्त्याचसाधितंतैलंनस्यंस्यात्पक्वपीनसे||१४५||  


पूयास्रेरक्तपित्तघ्नाःकषायानावनानिच|  
पूयास्रेरक्तपित्तघ्नाःकषायानावनानिच|  
पाकदाहाढ्यरूक्षेषुशीतालेपाःससेचनाः||१४६||  
पाकदाहाढ्यरूक्षेषुशीतालेपाःससेचनाः||१४६||  


घ्रेयनस्योपचाराश्चकषायाःस्वादुशीतलाः|  
घ्रेयनस्योपचाराश्चकषायाःस्वादुशीतलाः|  
मन्दपित्तेप्रतिश्यायेस्निग्धैःकुर्याद्विरेचनम्||१४७||  
मन्दपित्तेप्रतिश्यायेस्निग्धैःकुर्याद्विरेचनम्||१४७||  


घृतंक्षीरंयवाःशालिर्गोधूमाजाङ्गलारसाः|  
घृतंक्षीरंयवाःशालिर्गोधूमाजाङ्गलारसाः|  
शीताम्लास्तिक्तशाकानियूषामुद्गादिभिर्हिताः||१४८||  
शीताम्लास्तिक्तशाकानियूषामुद्गादिभिर्हिताः||१४८||  


paittē sarpiḥ pibēt siddhaṁ [1] śr̥ṅgavēraśr̥taṁ payaḥ|  
paittē sarpiḥ pibēt siddhaṁ [1] śr̥ṅgavēraśr̥taṁ payaḥ|  
pācanārthaṁ pibēt pakvē kāryaṁ mūrdhavirēcanam||144||  
pācanārthaṁ pibēt pakvē kāryaṁ mūrdhavirēcanam||144||  


pāṭhādvirajanīmūrvāpippalījātipallavaiḥ|  
pāṭhādvirajanīmūrvāpippalījātipallavaiḥ|  
dantyā ca sādhitaṁ tailaṁ nasyaṁ syāt pakvapīnasē||145||  
dantyā ca sādhitaṁ tailaṁ nasyaṁ syāt pakvapīnasē||145||  


pūyāsrē raktapittaghnāḥ kaṣāyā nāvanāni ca|  
pūyāsrē raktapittaghnāḥ kaṣāyā nāvanāni ca|  
pākadāhāḍhyarūkṣēṣu [2] śītā lēpāḥ [3] sasēcanāḥ||146||  
pākadāhāḍhyarūkṣēṣu [2] śītā lēpāḥ [3] sasēcanāḥ||146||  


ghrēyanasyōpacārāśca  kaṣāyāḥ svāduśītalāḥ|  
ghrēyanasyōpacārāśca  kaṣāyāḥ svāduśītalāḥ|  
mandapittē pratiśyāyē snigdhaiḥ kuryādvirēcanam||147||  
mandapittē pratiśyāyē snigdhaiḥ kuryādvirēcanam||147||  


ghr̥taṁ kṣīraṁ yavāḥ śālirgōdhūmā jāṅgalā rasāḥ|  
ghr̥taṁ kṣīraṁ yavāḥ śālirgōdhūmā jāṅgalā rasāḥ|  
śītāmlāstiktaśākāni yūṣā mudgādibhirhitāḥ||148||  
śītāmlāstiktaśākāni yūṣā mudgādibhirhitāḥ||148||  


paitte sarpiH pibet siddhaM [1] shRu~ggaverashRutaM payaH |  
paitte sarpiH pibet siddhaM [1] shRu~ggaverashRutaM payaH |  
pAcanArthaM pibet pakve kAryaM mUrdhavirecanam ||144||  
pAcanArthaM pibet pakve kAryaM mUrdhavirecanam ||144||  


pAThAdvirajanImUrvApippalIjAtipallavaiH |  
pAThAdvirajanImUrvApippalIjAtipallavaiH |  
dantyA ca sAdhitaM tailaM nasyaM syAt pakvapInase ||145||  
dantyA ca sAdhitaM tailaM nasyaM syAt pakvapInase ||145||  


pUyAsre raktapittaghnAH kaShAyA nAvanAni ca |  
pUyAsre raktapittaghnAH kaShAyA nAvanAni ca |  
pAkadAhADhyarUkSheShu [2] shItA lepAH [3] sasecanAH ||146||  
pAkadAhADhyarUkSheShu [2] shItA lepAH [3] sasecanAH ||146||  


ghreyanasyopacArAshcakaShAyAH svAdushItalAH |  
ghreyanasyopacArAshcakaShAyAH svAdushItalAH |  
mandapitte pratishyAye snigdhaiH kuryAdvirecanam ||147||  
mandapitte pratishyAye snigdhaiH kuryAdvirecanam ||147||  


ghRutaM kShIraM yavAH shAlirgodhUmA jA~ggalA rasAH |  
ghRutaM kShIraM yavAH shAlirgodhUmA jA~ggalA rasAH |  
shItAmlAstiktashAkAni yUShA mudgAdibhirhitAH ||148||
shItAmlAstiktashAkAni yUShA mudgAdibhirhitAH ||148||


Line 2,489: Line 2,504:
#There after, when the morbidity is ripened, head evacuation/errhines should be administered. [144]
#There after, when the morbidity is ripened, head evacuation/errhines should be administered. [144]


Errhines formulas:
Errhine formulas:


#Formula for ripened type of rhinitis/ ''Pakva-pinasa'': Oil prepared out of ''patha, haridra, daruharidra, murva, pippali,'' tender leaves of ''jati'' and ''danti''. [145]
#Formula for ripened type of rhinitis/ ''Pakva-pinasa'': Oil prepared out of ''patha, haridra, daruharidra, murva, pippali,'' tender leaves of ''jati'' and ''danti''. [145]