Trimarmiya Chikitsa: Difference between revisions

तैलंससौवीरकमस्तुतक्रंवातेप्रपेयंलवणंसुखोष्णम्|  

मूत्राम्बुसिद्धंलवणैश्चतैलमानाहगुल्मार्तिहृदामयघ्नम्||८१||  

पुनर्नवांदारुसपञ्चमूलंरास्नांयवान्बिल्वकुलत्थकोलम्|  

पक्त्वाजलेतेनविपाच्यतैलमभ्यङ्गपानेऽनिलहृद्गदध्नम्||८२||  

हरीतकीनागरपुष्कराह्वैर्वयःकयस्थालवणैश्चकल्कैः|  

सहिङ्गुभिःसाधितमग्र्यसर्पिर्गुल्मेसहृत्पार्श्वगदेऽनिलोत्थे||८३||  

सपुष्कराह्वंफलपूरमूलंमहौषधंशट्यभयाचकल्काः|  

क्षाराम्बुसर्पिर्लवणैर्विमिश्राःस्युर्वातहृद्रोगविकर्तिकाघ्नाः||८४||  

क्वाथःकृतःपौष्करमातुलुङ्गपलाशभूतीकशटीसुराह्वैः|  

सनागराजाजिवचायवानीक्षारःसुखोष्णोलवणश्चपेयः||८५||  

पथ्याशटीपौष्करपञ्चकोलात्समातुलुङ्गाद्यमकेनकल्कः|  

गुडप्रसन्नालवणैश्चभृष्टोहृत्पार्श्वपृष्ठोदरयोनिशूले||८६||  

स्यात्त्र्यूषणंद्वेत्रिफलेसपाठेनिदिग्धिकागोक्षुरकौबलेद्वे|  

ऋद्धिस्त्रुटिस्तामलकीस्वगुप्तामेदेमधूकंमधुकंस्थिराच||८७||  

शतावरीजीवकपृश्निपर्ण्यौद्रव्यैरिमैरक्षसमैःसुपिष्टैः|  

प्रस्थंघृतस्येहपचेद्विधिज्ञःप्रस्थेनदध्नात्वथमाहिषेण||८८||  

मात्रांपलंचार्धपलंपिचुंवाप्रयोजयेन्माक्षिकसम्प्रयुक्ताम्|  

श्वासेसकासेत्वथपाण्डुरोगेहलीमकेहृद्ग्रहणीप्रदोषे||८९||

tailaṁ sasauvīrakamastutakraṁ vātē prapēyaṁ lavaṇaṁ sukhōṣṇam|  

mūtrāmbusiddhaṁ lavaṇaiśca tailamānāhagulmārtihr̥dāmayaghnam||81||  

punarnavāṁ dāru sapañcamūlaṁ rāsnāṁ yavān bilvakulatthakōlam|  

paktvā jalē tēna vipācya tailamabhyaṅgapānē'nilahr̥dgadadhnam||82||  

harītakīnāgarapuṣkarāhvairvayaḥkayasthālavaṇaiśca kalkaiḥ|  

sahiṅgubhiḥ sādhitamagryasarpirgulmē sahr̥tpārśvagadē'nilōtthē||83||  

sapuṣkarāhvaṁ phalapūramūlaṁ mahauṣadhaṁ śaṭyabhayā ca kalkāḥ|  

kṣārāmbusarpirlavaṇairvimiśrāḥ syurvātahr̥drōgavikartikāghnāḥ||84||  

kvāthaḥ kr̥taḥ pauṣkaramātuluṅgapalāśabhūtīkaśaṭīsurāhvaiḥ|  

sanāgarājājivacāyavānīkṣāraḥ sukhōṣṇō lavaṇaśca pēyaḥ||85||  

pathyāśaṭīpauṣkarapañcakōlāt samātuluṅgādyamakēna kalkaḥ|  

guḍaprasannālavaṇaiśca bhr̥ṣṭō hr̥tpārśvapr̥ṣṭhōdarayōniśūlē||86||  

syāttryūṣaṇaṁ dvē triphalē sapāṭhē nidigdhikāgōkṣurakau balē dvē|  

r̥ddhistruṭistāmalakī svaguptā mēdē madhūkaṁ madhukaṁ sthirā ca||87||

   

śatāvarī jīvakapr̥śniparṇyau dravyairimairakṣasamaiḥ supiṣṭaiḥ|  

prasthaṁ ghr̥tasyēha pacēdvidhijñaḥ prasthēna dadhnā tvatha māhiṣēṇa||88||  

mātrāṁ palaṁ cārdhapalaṁ picuṁ vā prayōjayēnmākṣikasamprayuktām|  

śvāsē sakāsē tvatha pāṇḍurōgē halīmakē hr̥dgrahaṇīpradōṣē||89||

tailaM sasauvIrakamastutakraM vAte prapeyaM lavaNaM sukhoShNam |  

mUtrAmbusiddhaM lavaNaishca tailamAnAhagulmArtihRudAmayaghnam ||81||  

punarnavAM dAru sapa~jcamUlaM rAsnAM yavAn bilvakulatthakolam |  

paktvA jale tena vipAcya tailamabhya~ggapAne~anilahRudgadadhnam ||82||  

harItakInAgarapuShkarAhvairvayaHkayasthAlavaNaishca kalkaiH |  

sahi~ggubhiH sAdhitamagryasarpirgulme sahRutpArshvagade~anilotthe ||83||  

sapuShkarAhvaM phalapUramUlaM mahauShadhaM shaTyabhayA ca kalkAH |  

kShArAmbusarpirlavaNairvimishrAH syurvAtahRudrogavikartikAghnAH ||84||  

kvAthaH kRutaH pauShkaramAtulu~ggapalAshabhUtIkashaTIsurAhvaiH |  

sanAgarAjAjivacAyavAnIkShAraH sukhoShNo lavaNashca peyaH ||85||  

pathyAshaTIpauShkarapa~jcakolAt samAtulu~ggAdyamakena kalkaH |  

guDaprasannAlavaNaishca bhRuShTo hRutpArshvapRuShThodarayonishUle ||86||  

syAttryUShaNaM dve triphale sapAThe nidigdhikAgokShurakau bale dve |  

RuddhistruTistAmalakI svaguptA mede madhUkaM madhukaM sthirA ca ||87||  

shatAvarI jIvakapRushniparNyau dravyairimairakShasamaiH supiShTaiH |  

prasthaM ghRutasyeha pacedvidhij~jaH prasthena dadhnA tvatha mAhiSheNa ||88||  

mAtrAM palaM cArdhapalaM picuM vA prayojayenmAkShikasamprayuktAm |  

shvAse sakAse tvatha pANDuroge halImake hRudgrahaNIpradoShe ||89||