Visha Chikitsa: Difference between revisions

Line 3,738: Line 3,738:


द्वे बले सारिवास्फोतासुरभीनिम्बपाटलाः |  
द्वे बले सारिवास्फोतासुरभीनिम्बपाटलाः |  
बन्धुजीवाढकीमूर्वावासासुरसवत्सकान् ||२४३||  
बन्धुजीवाढकीमूर्वावासासुरसवत्सकान् ||२४३||  


पाठाङ्कोलाश्वगन्धार्कमूलयष्ट्याह्वपद्मकान् |  
पाठाङ्कोलाश्वगन्धार्कमूलयष्ट्याह्वपद्मकान् |  
विशालां बृहतीं लाक्षां कोविदारं शतावरीम् ||२४४||  
विशालां बृहतीं लाक्षां कोविदारं शतावरीम् ||२४४||  


कटभीदन्त्यपामार्गान् पृश्निपर्णीं रसाञ्जनम् |  
कटभीदन्त्यपामार्गान् पृश्निपर्णीं रसाञ्जनम् |  
श्वेतभण्डाश्वखुरकौ कुष्ठदारुप्रियङ्गुकान् ||२४५||  
श्वेतभण्डाश्वखुरकौ कुष्ठदारुप्रियङ्गुकान् ||२४५||  


विदारीं मधुकात् सारं करञ्जस्य फलत्वचौ |  
विदारीं मधुकात् सारं करञ्जस्य फलत्वचौ |  
रजन्यौ लोध्रमक्षांशं पिष्ट्वा साध्यं घृताढकम् ||२४६||  
रजन्यौ लोध्रमक्षांशं पिष्ट्वा साध्यं घृताढकम् ||२४६||  


तुल्याम्बुच्छागगोमूत्रत्र्याढके तद्विषापहम् |  
तुल्याम्बुच्छागगोमूत्रत्र्याढके तद्विषापहम् |  
अपस्मारक्षयोन्मादभूतग्रहगरोदरम् ||२४७||  
अपस्मारक्षयोन्मादभूतग्रहगरोदरम् ||२४७||  


पाण्डुरोगक्रिमीगुल्मप्लीहोरुस्तम्भकामलाः |  
पाण्डुरोगक्रिमीगुल्मप्लीहोरुस्तम्भकामलाः |  
हनुस्कन्धग्रहादींश्च पानाभ्यञ्जननावनैः ||२४८||  
हनुस्कन्धग्रहादींश्च पानाभ्यञ्जननावनैः ||२४८||  


हन्यात् सञ्जीवयेच्चापि विबोद्बन्धमृतान्नरान् |  
हन्यात् सञ्जीवयेच्चापि विबोद्बन्धमृतान्नरान् |  
नाम्नेदममृतं सर्वविषाणां स्याद्धृतोत्तमम् ||२४९||  
नाम्नेदममृतं सर्वविषाणां स्याद्धृतोत्तमम् ||२४९||  


Line 3,763: Line 3,770:


dvē balē sārivāsphōtāsurabhīnimbapāṭalāḥ|  
dvē balē sārivāsphōtāsurabhīnimbapāṭalāḥ|  
bandhujīvāḍhakīmūrvāvāsāsurasavatsakān||243||  
bandhujīvāḍhakīmūrvāvāsāsurasavatsakān||243||  


pāṭhāṅkōlāśvagandhārkamūlayaṣṭyāhvapadmakān|  
pāṭhāṅkōlāśvagandhārkamūlayaṣṭyāhvapadmakān|  
viśālāṁ br̥hatīṁ lākṣāṁ kōvidāraṁ śatāvarīm||244||  
viśālāṁ br̥hatīṁ lākṣāṁ kōvidāraṁ śatāvarīm||244||  


kaṭabhīdantyapāmārgān pr̥śniparṇīṁ rasāñjanam|  
kaṭabhīdantyapāmārgān pr̥śniparṇīṁ rasāñjanam|  
śvētabhaṇḍāśvakhurakau kuṣṭhadārupriyaṅgukān||245||  
śvētabhaṇḍāśvakhurakau kuṣṭhadārupriyaṅgukān||245||  


vidārīṁ madhukāt sāraṁ karañjasya phalatvacau|  
vidārīṁ madhukāt sāraṁ karañjasya phalatvacau|  
rajanyau lōdhramakṣāṁśaṁ piṣṭvā sādhyaṁ ghr̥tāḍhakam||246||  
rajanyau lōdhramakṣāṁśaṁ piṣṭvā sādhyaṁ ghr̥tāḍhakam||246||  


tulyāmbucchāgagōmūtratryāḍhakē tadviṣāpaham|  
tulyāmbucchāgagōmūtratryāḍhakē tadviṣāpaham|  
apasmārakṣayōnmādabhūtagrahagarōdaram||247||  
apasmārakṣayōnmādabhūtagrahagarōdaram||247||  


pāṇḍurōgakrimīgulmaplīhōrustambhakāmalāḥ|  
pāṇḍurōgakrimīgulmaplīhōrustambhakāmalāḥ|  
hanuskandhagrahādīṁśca pānābhyañjananāvanaiḥ||248||  
hanuskandhagrahādīṁśca pānābhyañjananāvanaiḥ||248||  


hanyāt sañjīvayēccāpi vibōdbandhamr̥tānnarān|  
hanyāt sañjīvayēccāpi vibōdbandhamr̥tānnarān|  
nāmnēdamamr̥taṁ sarvaviṣāṇāṁ syāddhr̥tōttamam||249||  
nāmnēdamamr̥taṁ sarvaviṣāṇāṁ syāddhr̥tōttamam||249||  


Line 3,788: Line 3,802:


dve bale sArivAsphotAsurabhInimbapATalAH |  
dve bale sArivAsphotAsurabhInimbapATalAH |  
bandhujIvADhakImUrvAvAsAsurasavatsakAn ||243||  
bandhujIvADhakImUrvAvAsAsurasavatsakAn ||243||  


pAThA~gkolAshvagandhArkamUlayaShTyAhvapadmakAn |  
pAThA~gkolAshvagandhArkamUlayaShTyAhvapadmakAn |
vishAlAM bRuhatIM lAkShAM kovidAraM shatAvarIm ||244||  
vishAlAM bRuhatIM lAkShAM kovidAraM shatAvarIm ||244||  


kaTabhIdantyapAmArgAn pRushniparNIM rasA~jjanam |  
kaTabhIdantyapAmArgAn pRushniparNIM rasA~jjanam |  
shvetabhaNDAshvakhurakau kuShThadArupriya~ggukAn ||245||  
shvetabhaNDAshvakhurakau kuShThadArupriya~ggukAn ||245||  


vidArIM madhukAt sAraM kara~jjasya phalatvacau |  
vidArIM madhukAt sAraM kara~jjasya phalatvacau |  
rajanyau lodhramakShAMshaM piShTvA sAdhyaM ghRutADhakam ||246||  
rajanyau lodhramakShAMshaM piShTvA sAdhyaM ghRutADhakam ||246||  


tulyAmbucchAgagomUtratryADhake tadviShApaham |  
tulyAmbucchAgagomUtratryADhake tadviShApaham |  
apasmArakShayonmAdabhUtagrahagarodaram ||247||  
apasmArakShayonmAdabhUtagrahagarodaram ||247||  


pANDurogakrimIgulmaplIhorustambhakAmalAH |  
pANDurogakrimIgulmaplIhorustambhakAmalAH |  
hanuskandhagrahAdIMshca pAnAbhya~jjananAvanaiH ||248||  
hanuskandhagrahAdIMshca pAnAbhya~jjananAvanaiH ||248||  


hanyAt sa~jjIvayeccApi vibodbandhamRutAnnarAn |  
hanyAt sa~jjIvayeccApi vibodbandhamRutAnnarAn |  
nAmnedamamRutaM sarvaviShANAM syAddhRutottamam ||249||  
nAmnedamamRutaM sarvaviShANAM syAddhRutottamam ||249||