Visha Chikitsa: Difference between revisions

Line 1,728: Line 1,728:
   
   
पानान्नयोःसविषयोर्गन्धेन शिरोरुग्घृति च मूर्च्छा च |  
पानान्नयोःसविषयोर्गन्धेन शिरोरुग्घृति च मूर्च्छा च |  
स्पर्शेन पाणिशोथः सुप्त्यङ्गुलिदाहतोदनखभेदाः ||११२||  
स्पर्शेन पाणिशोथः सुप्त्यङ्गुलिदाहतोदनखभेदाः ||११२||  


मुखगे त्वोष्ठचिमिचिमा जिह्वा शूना जडा विवर्णा च |  
मुखगे त्वोष्ठचिमिचिमा जिह्वा शूना जडा विवर्णा च |  
द्विजहर्षहनुस्तम्भास्यदाहलालागलविकाराः ||११३||  
द्विजहर्षहनुस्तम्भास्यदाहलालागलविकाराः ||११३||  


आमाशयं प्रविष्टे वैवर्ण्यं स्वेदसदनमुत्क्लेदः |  
आमाशयं प्रविष्टे वैवर्ण्यं स्वेदसदनमुत्क्लेदः |  
दृष्टिहृदयोपरोधो बिन्दुशतैश्चीयते चाङ्गम् ||११४||  
दृष्टिहृदयोपरोधो बिन्दुशतैश्चीयते चाङ्गम् ||११४||  


पक्वाशयं तु याते मूर्च्छामदमोहदाहबलनाशाः |  
पक्वाशयं तु याते मूर्च्छामदमोहदाहबलनाशाः |  
तन्द्रा कार्श्यं च विषे पाण्डुत्वं चोदरस्थे स्यात् ||११५||
तन्द्रा कार्श्यं च विषे पाण्डुत्वं चोदरस्थे स्यात् ||११५||
   
   
दन्तपवनस्य कूर्चो विशीर्यते दन्तौष्ठमांसशोफश्च |  
दन्तपवनस्य कूर्चो विशीर्यते दन्तौष्ठमांसशोफश्च |  
केशच्युतिः शिरोरुग्ग्रन्थयश्च सविषेऽथ शिरोभ्यङ्गे ||११६||  
केशच्युतिः शिरोरुग्ग्रन्थयश्च सविषेऽथ शिरोभ्यङ्गे ||११६||  


pānānnayōḥsaviṣayōrgandhēna śirōrugghr̥di ca mūrcchā ca|  
pānānnayōḥsaviṣayōrgandhēna śirōrugghr̥di ca mūrcchā ca|  
sparśēna pāṇiśōthaḥ suptyaṅgulidāhatōdanakhabhēdāḥ||112||  
sparśēna pāṇiśōthaḥ suptyaṅgulidāhatōdanakhabhēdāḥ||112||  


mukhagē [3] tvōṣṭhacimicimā jihvā śūnā jaḍā vivarṇā ca|  
mukhagē [3] tvōṣṭhacimicimā jihvā śūnā jaḍā vivarṇā ca|  
dvijaharṣahanustambhāsyadāhalālāgalavikārāḥ||113||  
dvijaharṣahanustambhāsyadāhalālāgalavikārāḥ||113||  


āmāśayaṁ praviṣṭē vaivarṇyaṁ svēdasadanamutklēdaḥ|  
āmāśayaṁ praviṣṭē vaivarṇyaṁ svēdasadanamutklēdaḥ|  
dr̥ṣṭihr̥dayōparōdhō binduśataiścīyatē cāṅgam||114||  
dr̥ṣṭihr̥dayōparōdhō binduśataiścīyatē cāṅgam||114||  


pakvāśayaṁ tu yātē mūrcchāmadamōhadāhabalanāśāḥ|  
pakvāśayaṁ tu yātē mūrcchāmadamōhadāhabalanāśāḥ|  
tandrā kārśyaṁ ca viṣē pāṇḍutvaṁ cōdarasthē syāt||115||  
tandrā kārśyaṁ ca viṣē pāṇḍutvaṁ cōdarasthē syāt||115||  


dantapavanasya kūrcō viśīryatē dantauṣṭhamāṁsaśōphaśca|  
dantapavanasya kūrcō viśīryatē dantauṣṭhamāṁsaśōphaśca|  
kēśacyutiḥ śirōruggranthayaśca saviṣē'tha śirōbhyaṅgē||116||
kēśacyutiḥ śirōruggranthayaśca saviṣē'tha śirōbhyaṅgē||116||


pAnAnnayoHsaviShayorgandhena shirorugghRuti ca mUrcchA ca |  
pAnAnnayoHsaviShayorgandhena shirorugghRuti ca mUrcchA ca |
sparshena pANishothaH suptya~ggulidAhatodanakhabhedAH ||112||  
sparshena pANishothaH suptya~ggulidAhatodanakhabhedAH ||112||  


mukhage tvoShThacimicimA jihvA shUnA jaDA vivarNA ca |  
mukhage tvoShThacimicimA jihvA shUnA jaDA vivarNA ca |
dvijaharShahanustambhAsyadAhalAlAgalavikArAH ||113||  
dvijaharShahanustambhAsyadAhalAlAgalavikArAH ||113||  


AmAshayaM praviShTe vaivarNyaM svedasadanamutkledaH |  
AmAshayaM praviShTe vaivarNyaM svedasadanamutkledaH |  
dRuShTihRudayoparodho bindushataishcIyate cA~ggam ||114||  
dRuShTihRudayoparodho bindushataishcIyate cA~ggam ||114||  


pakvAshayaM tu yAte mUrcchAmadamohadAhabalanAshAH |  
pakvAshayaM tu yAte mUrcchAmadamohadAhabalanAshAH |  
tandrA kArshyaM ca viShe pANDutvaM codarasthe syAt ||115||  
tandrA kArshyaM ca viShe pANDutvaM codarasthe syAt ||115||  


dantapavanasya kUrco vishIryate dantauShThamAMsashophashca |  
dantapavanasya kUrco vishIryate dantauShThamAMsashophashca |  
keshacyutiH shiroruggranthayashca saviShe~atha shirobhya~gge ||116||  
keshacyutiH shiroruggranthayashca saviShe~atha shirobhya~gge ||116||