Gulma Chikitsa: Difference between revisions

Line 659: Line 659:


विदाहलक्षणे गुल्मे बहिस्तुङ्गे समुन्नते|  
विदाहलक्षणे गुल्मे बहिस्तुङ्गे समुन्नते|  
श्यावे सरक्तपर्यन्ते संस्पर्शे बस्तिसन्निभे||४२||   
श्यावे सरक्तपर्यन्ते संस्पर्शे बस्तिसन्निभे||४२||   
                                
                                
निपीडितोन्नते स्तब्धे सुप्ते [४] तत्पार्श्वपीडनात्|  
निपीडितोन्नते स्तब्धे सुप्ते [४] तत्पार्श्वपीडनात्|  
तत्रैव पिण्डिते शूले सम्पक्वं गुल्ममादिशेत्||४३||  
तत्रैव पिण्डिते शूले सम्पक्वं गुल्ममादिशेत्||४३||  


vidāhalakṣaṇē gulmē bahistuṅgē samunnatē|  
vidāhalakṣaṇē gulmē bahistuṅgē samunnatē|  
śyāvē saraktaparyantē saṁsparśē bastisannibhē||42||   
śyāvē saraktaparyantē saṁsparśē bastisannibhē||42||   
        
        
nipīḍitōnnatē stabdhē suptē [4] tatpārśvapīḍanāt|  
nipīḍitōnnatē stabdhē suptē [4] tatpārśvapīḍanāt|  
tatraiva piṇḍitē śūlē sampakvaṁ gulmamādiśēt||43||  
tatraiva piṇḍitē śūlē sampakvaṁ gulmamādiśēt||43||  


vidAhalakShaNe gulme bahistu~gge samunnate|  
vidAhalakShaNe gulme bahistu~gge samunnate|  
shyAve saraktaparyante saMsparshe bastisannibhe||42||  
shyAve saraktaparyante saMsparshe bastisannibhe||42||  


nipIDitonnate stabdhe supte [4] tatpArshvapIDanAt|  
nipIDitonnate stabdhe supte [4] tatpArshvapIDanAt|  
tatraiva piNDite shUle sampakvaM gulmamAdishet||43||  
tatraiva piNDite shUle sampakvaM gulmamAdishet||43||  


Line 679: Line 685:
   
   
तत्र धान्वन्तरीयाणामधिकारः क्रियाविधौ|  
तत्र धान्वन्तरीयाणामधिकारः क्रियाविधौ|  
वैद्यानां कृतयोग्यानां व्यधशोधनरोपणे||४४||  
वैद्यानां कृतयोग्यानां व्यधशोधनरोपणे||४४||  


tatra dhānvantarīyāṇāmadhikāraḥ kriyāvidhau|  
tatra dhānvantarīyāṇāmadhikāraḥ kriyāvidhau|  
vaidyānāṁ kr̥tayōgyānāṁ vyadhaśōdhanarōpaṇē||44||  
vaidyānāṁ kr̥tayōgyānāṁ vyadhaśōdhanarōpaṇē||44||  


tatra dhAnvantarIyANAmadhikAraH kriyAvidhau|  
tatra dhAnvantarIyANAmadhikAraH kriyAvidhau|  
vaidyAnAM kRutayogyAnAM vyadhashodhanaropaNe||44||  
vaidyAnAM kRutayogyAnAM vyadhashodhanaropaNe||44||  


Line 690: Line 699:


अन्तर्भागस्य चाप्येतत् पच्यमानस्य लक्षणम्|  
अन्तर्भागस्य चाप्येतत् पच्यमानस्य लक्षणम्|  
हृत्क्रोडशूनताऽन्तःस्थे [५] बहिःस्थे पार्श्वनिर्गतिः||४५||
हृत्क्रोडशूनताऽन्तःस्थे [५] बहिःस्थे पार्श्वनिर्गतिः||४५||


antarbhāgasya cāpyētat pacyamānasya lakṣaṇam|  
antarbhāgasya cāpyētat pacyamānasya lakṣaṇam|  
hr̥tkrōḍaśūnatā'ntaḥsthē [5] bahiḥsthē pārśvanirgatiḥ||45||
hr̥tkrōḍaśūnatā'ntaḥsthē [5] bahiḥsthē pārśvanirgatiḥ||45||


antarbhAgasya cApyetat pacyamAnasya lakShaNam|  
antarbhAgasya cApyetat pacyamAnasya lakShaNam|  
hRutkroDashUnatA~antaHsthe [5] bahiHsthe pArshvanirgatiH||45||
hRutkroDashUnatA~antaHsthe [5] bahiHsthe pArshvanirgatiH||45||