Rasayana: Difference between revisions

Agnivesha (talk | contribs)
Agnivesha (talk | contribs)
Line 751: Line 751:


jIvakarShabhakau medAM jIvantIM sashatAvarIm|  
jIvakarShabhakau medAM jIvantIM sashatAvarIm|  
sharekShudarbhakAshAnAM shAlInAM mUlameva ca||44||  
sharekShudarbhakAshAnAM shAlInAM mUlameva ca||44||  


ityeShAM pa~jcamUlAnAM pa~jcAnAmupakalpayet|  
ityeShAM pa~jcamUlAnAM pa~jcAnAmupakalpayet|  
bhAgAn yathoktAMstatsarvaM sAdhyaM dashaguNe~ambhasi||45||  
bhAgAn yathoktAMstatsarvaM sAdhyaM dashaguNe~ambhasi||45||  


dashabhAgAvasheShaM tu pUtaM taM grAhayedrasam|  
dashabhAgAvasheShaM tu pUtaM taM grAhayedrasam|  
harItakIshca tAH sarvAH sarvANyAmalakAni ca||46||  
harItakIshca tAH sarvAH sarvANyAmalakAni ca||46||  


tAni sarvANyanasthIni phalAnyApothya kUrcanaiH|  
tAni sarvANyanasthIni phalAnyApothya kUrcanaiH|  
vinIya tasminniryUhe cUrNAnImAni dApayet||47||  
vinIya tasminniryUhe cUrNAnImAni dApayet||47||  


maNDUkaparNyAH pippalyAH sha~gkhapuShpyAH plavasya ca|  
maNDUkaparNyAH pippalyAH sha~gkhapuShpyAH plavasya ca|  
mustAnAM saviDa~ggAnAM candanAguruNostathA||48||  
mustAnAM saviDa~ggAnAM candanAguruNostathA||48||  


madhukasya haridrAyA vacAyAH kanakasya ca|  
madhukasya haridrAyA vacAyAH kanakasya ca|  
bhAgAMshcatuShpalAn kRutvA sUkShmailAyAstvacastathA||49||  
bhAgAMshcatuShpalAn kRutvA sUkShmailAyAstvacastathA||49||  


sitopalAsahasraM ca cUrNitaM tulayA~adhikam|  
sitopalAsahasraM ca cUrNitaM tulayA~adhikam|  
tailasya dvyADhakaM tatra dadyAttrINi ca sarpiShaH||50||  
tailasya dvyADhakaM tatra dadyAttrINi ca sarpiShaH||50||  


sAdhyamaudumbare pAtre tat sarvaM mRudunA~agninA|  
sAdhyamaudumbare pAtre tat sarvaM mRudunA~agninA|  
j~jAtvA lehyamadagdhaM ca shItaM kShaudreNa saMsRujet||51||  
j~jAtvA lehyamadagdhaM ca shItaM kShaudreNa saMsRujet||51||  


kShaudrapramANaM snehArdhaM tat sarvaM ghRutabhAjane|  
kShaudrapramANaM snehArdhaM tat sarvaM ghRutabhAjane|  
tiShThetsammUrcchitaM tasya mAtrAM kAle prayojayet||52||  
tiShThetsammUrcchitaM tasya mAtrAM kAle prayojayet||52||  


yA noparundhyAdAhAramekaM  mAtrA jarAM prati|  
yA noparundhyAdAhAramekaM  mAtrA jarAM prati|  
ShaShTikaH payasA cAtra jIrNe bhojanamiShyate||53||  
ShaShTikaH payasA cAtra jIrNe bhojanamiShyate||53||  


vaikhAnasA vAlakhilyAstathA cAnye tapodhanAH|  
vaikhAnasA vAlakhilyAstathA cAnye tapodhanAH|  
rasAyanamidaM prAshya  babhUvuramitAyuShaH||54||  
rasAyanamidaM prAshya  babhUvuramitAyuShaH||54||  


muktvA jIrNaM vapushcAgryamavApustaruNaM vayaH|  
muktvA jIrNaM vapushcAgryamavApustaruNaM vayaH|  
vItatandrAklamashvAsA nirAta~gkAH samAhitAH||55||  
vItatandrAklamashvAsA nirAta~gkAH samAhitAH||55||  


medhAsmRutibalopetAshcirarAtraM tapodhanAH|  
medhAsmRutibalopetAshcirarAtraM tapodhanAH|  
brAhmaM tapo brahmacaryaM cerushcAtyantaniShThayA||56||  
brAhmaM tapo brahmacaryaM cerushcAtyantaniShThayA||56||  


rasAyanamidaM brAhmamAyuShkAmaH prayojayet|  
rasAyanamidaM brAhmamAyuShkAmaH prayojayet|  
dIrghamAyurvayashcAgryaM kAmAMshceShTAn samashnute||57||  
dIrghamAyurvayashcAgryaM kAmAMshceShTAn samashnute||57||  


Line 814: Line 828:
भवन्ति चात्र-  
भवन्ति चात्र-  
इदं रसायनं ब्राह्मं महर्षिगणसेवितम्|  
इदं रसायनं ब्राह्मं महर्षिगणसेवितम्|  
भवत्यरोगो दीर्घायुः प्रयुञ्जानो महाबलः||५९||
भवत्यरोगो दीर्घायुः प्रयुञ्जानो महाबलः||५९||


कान्तः प्रजानांसिद्धार्थश्चन्द्रादित्यसमद्युतिः|  
कान्तः प्रजानांसिद्धार्थश्चन्द्रादित्यसमद्युतिः|  
श्रुतं धारयते सत्त्वमार्षं चास्य प्रवर्तते||६०||  
श्रुतं धारयते सत्त्वमार्षं चास्य प्रवर्तते||६०||  


धरणीधरसारश्च वायुना समविक्रमः|  
धरणीधरसारश्च वायुना समविक्रमः|  
स भवत्यविषं चास्य गात्रे सम्पद्यते विषम्||६१||  
स भवत्यविषं चास्य गात्रे सम्पद्यते विषम्||६१||  


Line 825: Line 842:
bhavanti cātra-  
bhavanti cātra-  
idaṁ rasāyanaṁ brāhmaṁ maharṣigaṇasēvitam|  
idaṁ rasāyanaṁ brāhmaṁ maharṣigaṇasēvitam|  
bhavatyarōgō dīrghāyuḥ prayuñjānō mahābalaḥ||59||  
bhavatyarōgō dīrghāyuḥ prayuñjānō mahābalaḥ||59||  


kāntaḥ prajānāṁ siddhārthaścandrādityasamadyutiḥ|  
kāntaḥ prajānāṁ siddhārthaścandrādityasamadyutiḥ|  
śrutaṁ dhārayatē sattvamārṣaṁ cāsya pravartatē||60||  
śrutaṁ dhārayatē sattvamārṣaṁ cāsya pravartatē||60||  


dharaṇīdharasāraśca vāyunā samavikramaḥ|  
dharaṇīdharasāraśca vāyunā samavikramaḥ|  
sa bhavatyaviṣaṁ cāsya gātrē sampadyatēviṣam||61||  
sa bhavatyaviṣaṁ cāsya gātrē sampadyatēviṣam||61||  


Line 837: Line 857:
bhavanti cAtra-  
bhavanti cAtra-  
idaM rasAyanaM brAhmaM maharShigaNasevitam|  
idaM rasAyanaM brAhmaM maharShigaNasevitam|  
bhavatyarogo dIrghAyuH prayu~jjAno mahAbalaH||59||  
bhavatyarogo dIrghAyuH prayu~jjAno mahAbalaH||59||  


kAntaH prajAnAM siddhArthashcandrAdityasamadyutiH|  
kAntaH prajAnAM siddhArthashcandrAdityasamadyutiH|  
shrutaM dhArayate sattvamArShaM cAsya pravartate||60||  
shrutaM dhArayate sattvamArShaM cAsya pravartate||60||  


dharaNIdharasArashca vAyunA samavikramaH|  
dharaNIdharasArashca vAyunA samavikramaH|  
sa bhavatyaviShaM cAsya gAtre sampadyate viSham||61||  
sa bhavatyaviShaM cAsya gAtre sampadyate viSham||61||