Trimarmiya Chikitsa: Difference between revisions

Line 427: Line 427:
Thus ends the treatment of ''udavarta''[26-31]
Thus ends the treatment of ''udavarta''[26-31]


==== Etiology, types, pathogenesis, signs and symptoms of mutrakrcchra (dysuria) ====
==== Etiology, types, pathogenesis, signs and symptoms of ''mutrakrchchra'' (dysuria) ====


व्यायामतीक्ष्णौषधरूक्षमद्यप्रसङ्गनित्यद्रुतपृष्ठयानात्|  
व्यायामतीक्ष्णौषधरूक्षमद्यप्रसङ्गनित्यद्रुतपृष्ठयानात्|  
आनूपमत्स्याध्यशनादजीर्णात्स्युर्मूत्रकृच्छ्राणिनृणामिहाष्टौ||३२||  
आनूपमत्स्याध्यशनादजीर्णात्स्युर्मूत्रकृच्छ्राणिनृणामिहाष्टौ||३२||  
पृथङ्मलाःस्वैःकुपितानिदानैःसर्वेऽथवाकोपमुपेत्यबस्तौ|  
पृथङ्मलाःस्वैःकुपितानिदानैःसर्वेऽथवाकोपमुपेत्यबस्तौ|  
मूत्रस्यमार्गंपरिपीडयन्तियदातदामूत्रयतीहकृच्छ्रात्||३३||  
मूत्रस्यमार्गंपरिपीडयन्तियदातदामूत्रयतीहकृच्छ्रात्||३३||  
तीव्रारुजोवङ्क्षणबस्तिमेढ्रेस्वल्पंमुहुर्मूत्रयतीहवातात्|  
तीव्रारुजोवङ्क्षणबस्तिमेढ्रेस्वल्पंमुहुर्मूत्रयतीहवातात्|  
पीतंसरक्तंसरुजंसदाहंकृच्छ्रान्मुहुर्मूत्रयतीहपित्तात्||३४||  
पीतंसरक्तंसरुजंसदाहंकृच्छ्रान्मुहुर्मूत्रयतीहपित्तात्||३४||  
बस्तेःसलिङ्गस्यगुरुत्वशोथौमूत्रंसपिच्छंकफमूत्रकृच्छ्रे|  
बस्तेःसलिङ्गस्यगुरुत्वशोथौमूत्रंसपिच्छंकफमूत्रकृच्छ्रे|  
सर्वाणिरूपाणितुसन्निपाताद्भवन्तितत्कृच्छ्रतमंहिकृच्छ्रम्||३५||
सर्वाणिरूपाणितुसन्निपाताद्भवन्तितत्कृच्छ्रतमंहिकृच्छ्रम्||३५||
vyāyāmatīkṣṇauṣadharūkṣamadyaprasaṅganityadrutapr̥ṣṭhayānāt|  
vyāyāmatīkṣṇauṣadharūkṣamadyaprasaṅganityadrutapr̥ṣṭhayānāt|  
ānūpamatsyādhyaśanādajīrṇāt syurmūtrakr̥cchrāṇi nr̥ṇāmihāṣṭau||32||  
ānūpamatsyādhyaśanādajīrṇāt syurmūtrakr̥cchrāṇi nr̥ṇāmihāṣṭau||32||  
pr̥thaṅmalāḥ svaiḥ kupitā nidānaiḥ sarvē'thavā kōpamupētya bastau|  
pr̥thaṅmalāḥ svaiḥ kupitā nidānaiḥ sarvē'thavā kōpamupētya bastau|  
mūtrasya mārgaṁ paripīḍayanti yadā tadā mūtrayatīha kr̥cchrāt||33||  
mūtrasya mārgaṁ paripīḍayanti yadā tadā mūtrayatīha kr̥cchrāt||33||  
tīvrā rujō vaṅkṣaṇabastimēḍhrē svalpaṁ muhurmūtrayatīha vātāt|  
tīvrā rujō vaṅkṣaṇabastimēḍhrē svalpaṁ muhurmūtrayatīha vātāt|  
pītaṁ saraktaṁ sarujaṁ sadāhaṁ kr̥cchrānmuhurmūtrayatīha pittāt||34||  
pītaṁ saraktaṁ sarujaṁ sadāhaṁ kr̥cchrānmuhurmūtrayatīha pittāt||34||  
bastēḥ saliṅgasya gurutvaśōthau mūtraṁ sapicchaṁ kaphamūtrakr̥cchrē|  
bastēḥ saliṅgasya gurutvaśōthau mūtraṁ sapicchaṁ kaphamūtrakr̥cchrē|  
sarvāṇi rūpāṇi tu sannipātādbhavanti tat kr̥cchratamaṁ hi kr̥cchram||35||  
sarvāṇi rūpāṇi tu sannipātādbhavanti tat kr̥cchratamaṁ hi kr̥cchram||35||  
vyAyAmatIkShNauShadharUkShamadyaprasa~gganityadrutapRuShThayAnAt |  
vyAyAmatIkShNauShadharUkShamadyaprasa~gganityadrutapRuShThayAnAt |  
AnUpamatsyAdhyashanAdajIrNAt syurmUtrakRucchrANi nRuNAmihAShTau ||32||  
AnUpamatsyAdhyashanAdajIrNAt syurmUtrakRucchrANi nRuNAmihAShTau ||32||  
pRutha~gmalAH svaiH kupitA nidAnaiH sarve~athavA kopamupetya bastau |  
pRutha~gmalAH svaiH kupitA nidAnaiH sarve~athavA kopamupetya bastau |  
mUtrasya mArgaM paripIDayanti yadA tadA mUtrayatIha kRucchrAt ||33||  
mUtrasya mArgaM paripIDayanti yadA tadA mUtrayatIha kRucchrAt ||33||  
tIvrA rujo va~gkShaNabastimeDhre svalpaM muhurmUtrayatIha vAtAt |  
tIvrA rujo va~gkShaNabastimeDhre svalpaM muhurmUtrayatIha vAtAt |  
pItaM saraktaM sarujaM sadAhaM kRucchrAnmuhurmUtrayatIha pittAt ||34||  
pItaM saraktaM sarujaM sadAhaM kRucchrAnmuhurmUtrayatIha pittAt ||34||  
basteH sali~ggasya gurutvashothau mUtraM sapicchaM kaphamUtrakRucchre |  
basteH sali~ggasya gurutvashothau mUtraM sapicchaM kaphamUtrakRucchre |  
sarvANi rUpANi tu sannipAtAdbhavanti tat kRucchratamaM hi kRucchram ||35||
sarvANi rUpANi tu sannipAtAdbhavanti tat kRucchratamaM hi kRucchram ||35||
Etiology of dysuria:
 
Excessive physical exertion, intake of drugs having tikshna (sharp) quality and ununctous food intake, habitual intake of alcohol, riding on a fast-moving vehicle, overeating meat of marshy animals and fish, Intake of food before the previous meal is digested and chronic indigestion leads to eight type of mutrakrcchra (dysuria). [32]
===== Etiology of dysuria =====
 
Excessive physical exertion, intake of drugs having ''tikshna'' (sharp) quality and ununctous food intake, habitual intake of alcohol, riding on a fast-moving vehicle, overeating meat of marshy animals and fish, Intake of food before the previous meal is digested and chronic indigestion leads to eight type of ''mutrakricchra'' (dysuria). [32]


Pathogenesis:
Pathogenesis: