Vatarakta Chikitsa: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 893: | Line 893: | ||
क्षीरेणैरण्डतैलं वा प्रयोगेण पिबेन्नरः | | क्षीरेणैरण्डतैलं वा प्रयोगेण पिबेन्नरः | | ||
बहुदोषो विरेकार्थं जीर्णे क्षीरौदनाशनः ||८३|| | बहुदोषो विरेकार्थं जीर्णे क्षीरौदनाशनः ||८३|| | ||
कषायमभयानां [१] वा घृतभृष्टं पिबेन्नरः | | कषायमभयानां [१] वा घृतभृष्टं पिबेन्नरः | | ||
क्षीरानुपानं त्रिवृताचूर्णं द्राक्षारसेन वा ||८४|| | क्षीरानुपानं त्रिवृताचूर्णं द्राक्षारसेन वा ||८४|| | ||
kṣīrēṇairaṇḍatailaṁ vā prayōgēṇa pibēnnaraḥ| | kṣīrēṇairaṇḍatailaṁ vā prayōgēṇa pibēnnaraḥ| | ||
bahudōṣō virēkārthaṁ jīrṇē kṣīraudanāśanaḥ||83|| | bahudōṣō virēkārthaṁ jīrṇē kṣīraudanāśanaḥ||83|| | ||
kaṣāyamabhayānāṁ [1] vā ghr̥tabhr̥ṣṭaṁ pibēnnaraḥ| | kaṣāyamabhayānāṁ [1] vā ghr̥tabhr̥ṣṭaṁ pibēnnaraḥ| | ||
kṣīrānupānaṁ trivr̥tācūrṇaṁ drākṣārasēna vā||84|| | kṣīrānupānaṁ trivr̥tācūrṇaṁ drākṣārasēna vā||84|| | ||
kShIreNairaNDatailaM vA prayogeNa pibennaraH | | kShIreNairaNDatailaM vA prayogeNa pibennaraH | | ||
bahudoSho virekArthaM jIrNe kShIraudanAshanaH ||83|| | bahudoSho virekArthaM jIrNe kShIraudanAshanaH ||83|| | ||
kaShAyamabhayAnAM [1] vA ghRutabhRuShTaM pibennaraH | | kaShAyamabhayAnAM [1] vA ghRutabhRuShTaM pibennaraH | | ||
kShIrAnupAnaM trivRutAcūrnaM drAkShArasena vA ||84|| | kShIrAnupAnaM trivRutAcūrnaM drAkShArasena vA ||84|| | ||
In the patient whom dosha are excessively aggravated should be given eranda taila (castor oil) with milk for purgation. After digestion, the patient should be given rice with milk. | |||
One should be given decoction of | In the patient whom dosha are excessively aggravated should be given ''eranda taila'' (castor oil) with milk for purgation. After digestion, the patient should be given rice with milk. | ||
One should be given decoction of ''abhaya'' (Terminalia chebula) fried with ghee of ''trivrita churna'' (powder of Operculina turpethum) either with milk or grape juice. [83–84] | |||
काश्मर्यं त्रिवृतां द्राक्षां त्रिफलां सपरूषकाम् | | काश्मर्यं त्रिवृतां द्राक्षां त्रिफलां सपरूषकाम् | | ||
शृतं पिबेद्विरेकाय लवणक्षौद्रसंयुतम् ||८५|| | शृतं पिबेद्विरेकाय लवणक्षौद्रसंयुतम् ||८५|| | ||
त्रिफलायाः कषायं वा पिबेत् क्षौद्रेण संयुतम् | | त्रिफलायाः कषायं वा पिबेत् क्षौद्रेण संयुतम् | | ||
धात्रीहरिद्रामुस्तानां कषायं वा कफाधिकः ||८६|| | धात्रीहरिद्रामुस्तानां कषायं वा कफाधिकः ||८६|| | ||
kāśmaryaṁ trivr̥tāṁ drākṣāṁ triphalāṁ saparūṣakām| | kāśmaryaṁ trivr̥tāṁ drākṣāṁ triphalāṁ saparūṣakām| | ||
śr̥taṁ pibēdvirēkāya lavaṇakṣaudrasaṁyutam||85|| | śr̥taṁ pibēdvirēkāya lavaṇakṣaudrasaṁyutam||85|| | ||
triphalāyāḥ kaṣāyaṁ vā pibēt kṣaudrēṇa saṁyutam| | triphalāyāḥ kaṣāyaṁ vā pibēt kṣaudrēṇa saṁyutam| | ||
dhātrīharidrāmustānāṁ kaṣāyaṁ vā kaphādhikaḥ||86|| | dhātrīharidrāmustānāṁ kaṣāyaṁ vā kaphādhikaḥ||86|| | ||
kAshmaryaM trivRutAM drAkShAM triphalAM saparUShakAm | | kAshmaryaM trivRutAM drAkShAM triphalAM saparUShakAm | | ||
shRutaM pibedvirekAya lavaNakShaudrasaMyutam ||85|| | shRutaM pibedvirekAya lavaNakShaudrasaMyutam ||85|| | ||
triphalAyAH kaShAyaM vA pibet kShaudreNa saMyutam | | triphalAyAH kaShAyaM vA pibet kShaudreNa saMyutam | | ||
dhAtrIharidrAmustAnAM kaShAyaM vA kaphAdhikaH ||86|| | dhAtrIharidrAmustAnAM kaShAyaM vA kaphAdhikaH ||86|| | ||
For purgation, decoction of kāśmarya, trivrta, drākṣā and parūṣaka (Grewia asiatica) added with salt and honey should be given. | For purgation, decoction of kāśmarya, trivrta, drākṣā and parūṣaka (Grewia asiatica) added with salt and honey should be given. | ||
One should take decoction of triphala added with honey or decoction of āmalaki, haridrā and mustā added with honey to the patients of kapha predominant vātarakta. [85–86] | One should take decoction of triphala added with honey or decoction of āmalaki, haridrā and mustā added with honey to the patients of kapha predominant vātarakta. [85–86] | ||