Gulma Chikitsa: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 437: | Line 437: | ||
If ''gulma'' does not subside even after proper treatment of ''vata'' etc. mentioned above then bloodletting is advised to cure it [32] | If ''gulma'' does not subside even after proper treatment of ''vata'' etc. mentioned above then bloodletting is advised to cure it [32] | ||
==== Treatment of pitta dominant gulma ==== | ==== Treatment of ''pitta'' dominant ''gulma'' ==== | ||
स्निग्धोष्णेनोदिते गुल्मे पैत्तिके स्रंसनं हितम्| | स्निग्धोष्णेनोदिते गुल्मे पैत्तिके स्रंसनं हितम्| | ||
रूक्षोष्णेन तु सम्भूते सर्पिः प्रशमनं परम्||३३|| | रूक्षोष्णेन तु सम्भूते सर्पिः प्रशमनं परम्||३३|| | ||
snigdhōṣṇēnōditē gulmē paittikē sraṁsanaṁ hitam| | snigdhōṣṇēnōditē gulmē paittikē sraṁsanaṁ hitam| | ||
rūkṣōṣṇēna tu sambhūtē sarpiḥ praśamanaṁ param||33|| | rūkṣōṣṇēna tu sambhūtē sarpiḥ praśamanaṁ param||33|| | ||
snigdhoShNenodite gulme paittike sraMsanaM hitam| | snigdhoShNenodite gulme paittike sraMsanaM hitam| | ||
rUkShoShNena tu sambhUte sarpiH prashamanaM param||33|| | rUkShoShNena tu sambhUte sarpiH prashamanaM param||33|| | ||
If pitta gulma is caused by indulging in unctuous and hot substances then virechana is beneficial. But if it is caused by indulging in dry and hot substances then ghee is a choice of drug [33] | If ''pitta gulma'' is caused by indulging in unctuous and hot substances then ''virechana'' is beneficial. But if it is caused by indulging in dry and hot substances then ghee is a choice of drug [33] | ||
पित्तं वा पित्तगुल्मं वा ज्ञात्वा पक्वाशयस्थितम्| | पित्तं वा पित्तगुल्मं वा ज्ञात्वा पक्वाशयस्थितम्| | ||
कालविन्निर्हरेत् सद्यः सतिक्तैः क्षीरबस्तिभिः||३४|| | कालविन्निर्हरेत् सद्यः सतिक्तैः क्षीरबस्तिभिः||३४|| | ||
पयसा वा सुखोष्णेन सतिक्तेन विरेचयेत्| | पयसा वा सुखोष्णेन सतिक्तेन विरेचयेत्| | ||
भिषगग्निबलापेक्षी सर्पिषा तैल्वकेन वा||३५|| | भिषगग्निबलापेक्षी सर्पिषा तैल्वकेन वा||३५|| | ||
pittaṁ vā pittagulmaṁ vā jñātvā pakvāśayasthitam| | pittaṁ vā pittagulmaṁ vā jñātvā pakvāśayasthitam| | ||
kālavinnirharēt sadyaḥ satiktaiḥ kṣīrabastibhiḥ||34|| | kālavinnirharēt sadyaḥ satiktaiḥ kṣīrabastibhiḥ||34|| | ||
payasā vā sukhōṣṇēna satiktēna virēcayēt| | payasā vā sukhōṣṇēna satiktēna virēcayēt| | ||
bhiṣagagnibalāpēkṣī sarpiṣā tailvakēna vā||35|| | bhiṣagagnibalāpēkṣī sarpiṣā tailvakēna vā||35|| | ||
pittaM vA pittagulmaM vA j~jAtvA pakvAshayasthitam| | pittaM vA pittagulmaM vA j~jAtvA pakvAshayasthitam| | ||
kAlavinnirharet sadyaH satiktaiH kShIrabastibhiH||34|| | kAlavinnirharet sadyaH satiktaiH kShIrabastibhiH||34|| | ||
payasA vA sukhoShNena satiktena virecayet| | payasA vA sukhoShNena satiktena virecayet| | ||
bhiShagagnibalApekShI sarpiShA tailvakena vA||35|| | bhiShagagnibalApekShI sarpiShA tailvakena vA||35|| | ||
If pitta or pitta-gulma is situated in colon, the physician expert in proper and timely treatment should eliminate it by giving kshira-basti mixed with bitter drugs immediately. The physician aiming to increase the digestive power should perform virechana with milk mixed with bitter drugs or with tilvaka ghrita [34-35] | |||
If ''pitta'' or ''pitta-gulma'' is situated in colon, the physician expert in proper and timely treatment should eliminate it by giving ''kshira-basti'' mixed with bitter drugs immediately. The physician aiming to increase the digestive power should perform ''virechana'' with milk mixed with bitter drugs or with ''tilvaka ghrita'' [34-35] | |||
==== Blood-letting in pitta dominant gulma ==== | ==== Blood-letting in pitta dominant gulma ==== | ||