Kathamanasharireeya: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 89: | Line 89: | ||
hikkā gambhīrajā yasya śōṇitaṁ cātisāryatē| na tasmai bhēṣajaṁ dadyāt smarannātrēyaśāsanam||7|| | hikkā gambhīrajā yasya śōṇitaṁ cātisāryatē| na tasmai bhēṣajaṁ dadyāt smarannātrēyaśāsanam||7|| | ||
ānāhaścātisāraśca yamētau durbalaṁ naram| vyādhitaṁ viśatō rōgau durlabhaṁ tasya jīvitam||8|| | ānāhaścātisāraśca yamētau durbalaṁ naram| vyādhitaṁ viśatō rōgau durlabhaṁ tasya jīvitam||8|| | ||
ānāhaścātitr̥ṣṇā ca yamētau durbalaṁ naram| viśatō vijahatyēnaṁ prāṇā nāticirānnaram||9|| | ānāhaścātitr̥ṣṇā ca yamētau durbalaṁ naram| viśatō vijahatyēnaṁ prāṇā nāticirānnaram||9|| | ||
jvaraḥ paurvāhṇikō yasya śuṣkakāsaśca dāruṇaḥ| balamāṁsavihīnasya yathā prētastathaiva saḥ||10|| | jvaraḥ paurvāhṇikō yasya śuṣkakāsaśca dāruṇaḥ| balamāṁsavihīnasya yathā prētastathaiva saḥ||10|| | ||
hikkA gambhIrajA yasya shoNitaM cAtisAryate| | hikkA gambhIrajA yasya shoNitaM cAtisAryate| | ||
na tasmai bheShajaM dadyAt smarannAtreyashAsanam||7|| | na tasmai bheShajaM dadyAt smarannAtreyashAsanam||7|| | ||
AnAhashcAtisArashca yametau durbalaM naram| | AnAhashcAtisArashca yametau durbalaM naram| | ||
vyAdhitaM vishato rogau durlabhaM tasya jIvitam||8|| | vyAdhitaM vishato rogau durlabhaM tasya jIvitam||8|| | ||
AnAhashcAtitRuShNA ca yametau durbalaM naram| | AnAhashcAtitRuShNA ca yametau durbalaM naram| | ||
vishato vijahatyenaM prANA nAticirAnnaram||9|| | vishato vijahatyenaM prANA nAticirAnnaram||9|| | ||
jvaraH paurvAhNiko yasya shuShkakAsashca dAruNaH| | jvaraH paurvAhNiko yasya shuShkakAsashca dAruNaH| | ||
balamAMsavihInasya yathA pretastathaiva saH||10|| | balamAMsavihInasya yathA pretastathaiva saH||10|| | ||
Further when | ''Gambheera hikka'', or hiccups with deeper pathology, when accompanied with bleeding diarrhea, is a serious condition. In such a case, medication should not be given since the condition is not manageable by stream of Atreya school of medicine. (Note: It may be managed by Dhanwantari school of surgery). | ||
Further this same is associated with | |||
Again this hiccups associated with | Further, when ''gambheera hikka'' (hiccups with deeper pathology) is associated with ''anaha'' (distended abdomen) and ''atisara'' (diarrhea), both in a weak person is most difficult to treat and the person’s life is in danger. | ||
Poor prognosis in Shotha | |||
Further this same is associated with ''anaha'' (distended abdomen) and ''trishna'' (excessive thirst) in a weak person, has poor prognosis and he will die soon. | |||
Again this hiccups associated with ''poorvanhika jwara'' (fever in forenoon) and ''shushka kasa'' (dry cough) in a person with wasting of muscles and depleted strength as like as dead body .[7-10] | |||
==== Poor prognosis in ''Shotha'' ==== | |||
यस्य मूत्रं पुरीषं च ग्रथितं सम्प्रवर्तते| निरूष्मणो जठरिणः श्वसनो न स जीवति||११|| | यस्य मूत्रं पुरीषं च ग्रथितं सम्प्रवर्तते| निरूष्मणो जठरिणः श्वसनो न स जीवति||११|| | ||
श्वयथुर्यस्य कुक्षिस्थो हस्तपादं विसर्पति| ज्ञातिसङ्घं स सङ्क्लेश्य तेन रोगेण हन्यते||१२|| | श्वयथुर्यस्य कुक्षिस्थो हस्तपादं विसर्पति| ज्ञातिसङ्घं स सङ्क्लेश्य तेन रोगेण हन्यते||१२|| | ||
श्वयथुर्यस्य पादस्थस्तथा स्रस्ते च पिण्डिके| सीदतश्चाप्युभे जङ्घे तं भिषक् परिवर्जयेत्||१३|| | श्वयथुर्यस्य पादस्थस्तथा स्रस्ते च पिण्डिके| सीदतश्चाप्युभे जङ्घे तं भिषक् परिवर्जयेत्||१३|| | ||
शूनहस्तं शूनपादं शूनगुह्योदरं नरम्| हीनवर्णबलाहारमौषधैर्नोपपादयेत्||१४|| | शूनहस्तं शूनपादं शूनगुह्योदरं नरम्| हीनवर्णबलाहारमौषधैर्नोपपादयेत्||१४|| | ||
yasya mūtraṁ purīṣaṁ ca grathitaṁ sampravartatē| nirūṣmaṇō jaṭhariṇaḥ śvasanō na sa jīvati||11|| | yasya mūtraṁ purīṣaṁ ca grathitaṁ sampravartatē| nirūṣmaṇō jaṭhariṇaḥ śvasanō na sa jīvati||11|| | ||
śvayathuryasya kukṣisthō hastapādaṁ visarpati| jñātisaṅghaṁ sa saṅklēśya tēna rōgēṇa hanyatē||12|| | śvayathuryasya kukṣisthō hastapādaṁ visarpati| jñātisaṅghaṁ sa saṅklēśya tēna rōgēṇa hanyatē||12|| | ||
śvayathuryasya pādasthastathā srastē ca piṇḍikē| sīdataścāpyubhē jaṅghē taṁ bhiṣak parivarjayēt||13|| | śvayathuryasya pādasthastathā srastē ca piṇḍikē| sīdataścāpyubhē jaṅghē taṁ bhiṣak parivarjayēt||13|| | ||
śūnahastaṁ śūnapādaṁ śūnaguhyōdaraṁ naram| hīnavarṇabalāhāramauṣadhairnōpapādayēt||14|| | śūnahastaṁ śūnapādaṁ śūnaguhyōdaraṁ naram| hīnavarṇabalāhāramauṣadhairnōpapādayēt||14|| | ||
yasya mUtraM purIShaM ca grathitaM sampravartate| | yasya mUtraM purIShaM ca grathitaM sampravartate| | ||
nirUShmaNo jaThariNaH shvasano na sa jIvati||11|| | nirUShmaNo jaThariNaH shvasano na sa jIvati||11|| | ||
shvayathuryasya kukShistho hastapAdaM visarpati| | shvayathuryasya kukShistho hastapAdaM visarpati| | ||
j~jAtisa~gghaM sa sa~gkleshya tena rogeNa hanyate||12|| | j~jAtisa~gghaM sa sa~gkleshya tena rogeNa hanyate||12|| | ||
shvayathuryasya pAdasthastathA sraste ca piNDike| | shvayathuryasya pAdasthastathA sraste ca piNDike| | ||
sIdatashcApyubhe ja~gghe taM bhiShak parivarjayet||13|| | sIdatashcApyubhe ja~gghe taM bhiShak parivarjayet||13|| | ||
shUnahastaM shUnapAdaM shUnaguhyodaraM naram| | shUnahastaM shUnapAdaM shUnaguhyodaraM naram| | ||
hInavarNabalAhAramauShadhairnopapAdayet||14|| | hInavarNabalAhAramauShadhairnopapAdayet||14|| | ||
In a person with abdominal disease, who passes hard stool and condensed urine, whose body temperature is subnormal, and has dyspnea, is unable to survive. | In a person with abdominal disease, who passes hard stool and condensed urine, whose body temperature is subnormal, and has dyspnea, is unable to survive. | ||
A person whose abdominal edema spreads towards upper and lower both extremities will cause great distress to his relatives | |||
A person having pedal edema, with flaccid calf muscles and pain in both thighs shall be avoided by physician | A person whose abdominal edema spreads towards upper and lower both extremities will cause great distress to his relatives (due to disease) and dies with same disease. | ||
Poor prognosis in | A person having pedal edema, with flaccid calf muscles and pain in both thighs shall be avoided by physician (due to poor prognosis). | ||
A person having edema on hands, feet pelvic region, abdomen and diminution of color complexion, strength, and aversion of food should not be administered medicine [due to poor prognosis, medicines are of no use]. [11-14] | |||
==== Poor prognosis in respiratory disorders ==== | |||
उरोयुक्तो बहुश्लेष्मा नीलः पीतः सलोहितः| सततं च्यवते यस्य दूरात्तं परिवर्जयेत्||१५|| | उरोयुक्तो बहुश्लेष्मा नीलः पीतः सलोहितः| सततं च्यवते यस्य दूरात्तं परिवर्जयेत्||१५|| | ||
हृष्टरोमा सान्द्रमूत्रः शूनः कासज्वरार्दितः | क्षीणमांसो नरो दूराद्वर्ज्यो वैद्येन जानता||१६|| | हृष्टरोमा सान्द्रमूत्रः शूनः कासज्वरार्दितः | क्षीणमांसो नरो दूराद्वर्ज्यो वैद्येन जानता||१६|| | ||