Trimarmiya Chikitsa: Difference between revisions

Line 1,447: Line 1,447:


शीताःप्रदेहाःपरिषेचनानितथाविरेकोहृदिपित्तदुष्टे|  
शीताःप्रदेहाःपरिषेचनानितथाविरेकोहृदिपित्तदुष्टे|  
द्राक्षासिताक्षौद्रपरूषकैःस्याच्छुद्धेतुपित्तापहमन्नपानम्||९०||  
द्राक्षासिताक्षौद्रपरूषकैःस्याच्छुद्धेतुपित्तापहमन्नपानम्||९०||  


यष्ट्याह्विकातिक्तकरोहिणीभ्यांकल्कंपिबेच्चापिसिताजलेन|  
यष्ट्याह्विकातिक्तकरोहिणीभ्यांकल्कंपिबेच्चापिसिताजलेन|  
क्षतेचसर्पींषिहितानिसर्पिर्गुडाश्चयेतान्प्रसमीक्ष्यसम्यक्||९१||  
क्षतेचसर्पींषिहितानिसर्पिर्गुडाश्चयेतान्प्रसमीक्ष्यसम्यक्||९१||  


दद्याद्भिषग्धन्वरसांश्चगव्यक्षीराशिनांपित्तहृदामयेषु|  
दद्याद्भिषग्धन्वरसांश्चगव्यक्षीराशिनांपित्तहृदामयेषु|  
तैरेवसर्वेप्रशमंप्रयान्तिपित्तामयाःशोणितसंश्रयाये||९२||  
तैरेवसर्वेप्रशमंप्रयान्तिपित्तामयाःशोणितसंश्रयाये||९२||  


द्राक्षाबलाश्रेयसिशर्कराभिःखर्जूरवीरर्षभकोत्पलैश्च|  
द्राक्षाबलाश्रेयसिशर्कराभिःखर्जूरवीरर्षभकोत्पलैश्च|  
काकोलिमेदायुगजीवकैश्चक्षीरेणसिद्धंमहिषीघृतंस्यात्||९३||  
काकोलिमेदायुगजीवकैश्चक्षीरेणसिद्धंमहिषीघृतंस्यात्||९३||  


कशेरुकाशैवलशृङ्गवेरप्रपौण्डरीकंमधुकंबिसस्य|  
कशेरुकाशैवलशृङ्गवेरप्रपौण्डरीकंमधुकंबिसस्य|  
ग्रन्थिश्चसर्पिःपयसापचेत्तैःक्षौद्रान्वितंपित्तहृदामयघ्नम्||९४||  
ग्रन्थिश्चसर्पिःपयसापचेत्तैःक्षौद्रान्वितंपित्तहृदामयघ्नम्||९४||  


स्थिरादिकल्कैःपयसाचसिद्धंद्राक्षारसेनेक्षुरसेनवाऽपि|  
स्थिरादिकल्कैःपयसाचसिद्धंद्राक्षारसेनेक्षुरसेनवाऽपि|  
सर्पिर्हितंस्वादुफलेक्षुजाश्चरसाःसुशीताहृदिपित्तदुष्टे||९५||
सर्पिर्हितंस्वादुफलेक्षुजाश्चरसाःसुशीताहृदिपित्तदुष्टे||९५||


śītāḥ pradēhāḥ pariṣēcanāni tathā virēkō hr̥di pittaduṣṭē|  
śītāḥ pradēhāḥ pariṣēcanāni tathā virēkō hr̥di pittaduṣṭē|  
drākṣāsitākṣaudraparūṣakaiḥ syācchuddhē tu pittāpahamannapānam||90||  
drākṣāsitākṣaudraparūṣakaiḥ syācchuddhē tu pittāpahamannapānam||90||  


yaṣṭyāhvikātiktakarōhiṇībhyāṁ  kalkaṁ pibēccāpi sitājalēna|  
yaṣṭyāhvikātiktakarōhiṇībhyāṁ  kalkaṁ pibēccāpi sitājalēna|  
kṣatē ca sarpīṁṣi hitāni sarpirguḍāśca yē tān prasamīkṣya samyak||91||  
kṣatē ca sarpīṁṣi hitāni sarpirguḍāśca yē tān prasamīkṣya samyak||91||  


dadyādbhiṣagdhanvarasāṁśca gavyakṣīrāśināṁ pittahr̥dāmayēṣu|  
dadyādbhiṣagdhanvarasāṁśca gavyakṣīrāśināṁ pittahr̥dāmayēṣu|  
tairēva sarvē praśamaṁ prayānti pittāmayāḥ śōṇitasaṁśrayā yē||92||  
tairēva sarvē praśamaṁ prayānti pittāmayāḥ śōṇitasaṁśrayā yē||92||  


drākṣābalāśrēyasiśarkarābhiḥ kharjūravīrarṣabhakōtpalaiśca|  
drākṣābalāśrēyasiśarkarābhiḥ kharjūravīrarṣabhakōtpalaiśca|  
kākōlimēdāyugajīvakaiśca kṣīrēṇa siddhaṁ mahiṣīghr̥taṁ syāt||93||  
kākōlimēdāyugajīvakaiśca kṣīrēṇa siddhaṁ mahiṣīghr̥taṁ syāt||93||  


kaśērukāśaivalaśr̥ṅgavēraprapauṇḍarīkaṁ madhukaṁ bisasya|  
kaśērukāśaivalaśr̥ṅgavēraprapauṇḍarīkaṁ madhukaṁ bisasya|  
granthiśca sarpiḥ payasā pacēttaiḥ kṣaudrānvitaṁ pittahr̥dāmayaghnam||94||  
granthiśca sarpiḥ payasā pacēttaiḥ kṣaudrānvitaṁ pittahr̥dāmayaghnam||94||  


sthirādikalkaiḥ payasā ca siddhaṁ drākṣārasēnēkṣurasēna vā'pi|  
sthirādikalkaiḥ payasā ca siddhaṁ drākṣārasēnēkṣurasēna vā'pi|  
sarpirhitaṁ svāduphalēkṣujāśca rasāḥ suśītā hr̥di pittaduṣṭē||95||  
sarpirhitaṁ svāduphalēkṣujāśca rasāḥ suśītā hr̥di pittaduṣṭē||95||  


shItAH pradehAH pariShecanAni tathA vireko hRudi pittaduShTe |  
shItAH pradehAH pariShecanAni tathA vireko hRudi pittaduShTe |  
drAkShAsitAkShaudraparUShakaiH syAcchuddhe tu pittApahamannapAnam ||90||  
drAkShAsitAkShaudraparUShakaiH syAcchuddhe tu pittApahamannapAnam ||90||  


yaShTyAhvikAtiktakarohiNIbhyAM kalkaM pibeccApi sitAjalena |  
yaShTyAhvikAtiktakarohiNIbhyAM kalkaM pibeccApi sitAjalena |  
kShate ca sarpIMShi hitAni sarpirguDAshca ye tAn prasamIkShya samyak ||91||  
kShate ca sarpIMShi hitAni sarpirguDAshca ye tAn prasamIkShya samyak ||91||  


dadyAdbhiShagdhanvarasAMshca gavyakShIrAshinAM pittahRudAmayeShu |  
dadyAdbhiShagdhanvarasAMshca gavyakShIrAshinAM pittahRudAmayeShu |  
taireva sarve prashamaM prayAnti pittAmayAH shoNitasaMshrayA ye ||92||  
taireva sarve prashamaM prayAnti pittAmayAH shoNitasaMshrayA ye ||92||  


drAkShAbalAshreyasisharkarAbhiH kharjUravIrarShabhakotpalaishca |  
drAkShAbalAshreyasisharkarAbhiH kharjUravIrarShabhakotpalaishca |  
kAkolimedAyugajIvakaishca kShIreNa siddhaM mahiShIghRutaM syAt ||93||  
kAkolimedAyugajIvakaishca kShIreNa siddhaM mahiShIghRutaM syAt ||93||  


kasherukAshaivalashRu~ggaveraprapauNDarIkaM madhukaM bisasya |  
kasherukAshaivalashRu~ggaveraprapauNDarIkaM madhukaM bisasya |  
granthishca sarpiH payasA pacettaiH kShaudrAnvitaM pittahRudAmayaghnam ||94||  
granthishca sarpiH payasA pacettaiH kShaudrAnvitaM pittahRudAmayaghnam ||94||  


sthirAdikalkaiH payasA ca siddhaM drAkShArasenekShurasena vA~api |  
sthirAdikalkaiH payasA ca siddhaM drAkShArasenekShurasena vA~api |  
sarpirhitaM svAduphalekShujAshca rasAH sushItA hRudi pittaduShTe ||95||
sarpirhitaM svAduphalekShujAshca rasAH sushItA hRudi pittaduShTe ||95||