Trimarmiya Chikitsa: Difference between revisions

कषायतिक्तोषणरूक्षभोज्यैः

पक्वाशयेकुप्यतिचेदपानःस्रोतांस्यधोगानिबलीसरुद्ध्वा||५||  

करोतिविण्मारुतमूत्रसङ्गंक्रमादुदावर्तमतःसुघोरम्|  

रुग्बस्तिहृत्कुक्ष्युदरेष्वभीक्ष्णंसपृष्ठपार्श्वेष्वतिदारुणास्यात्||६||  

आध्मानहृल्लासविकर्तिकाश्चतोदोऽविपाकश्चसबस्तिशोथः|  

वर्चोऽप्रवृत्तिर्जठरेचगण्डान्यूर्ध्वश्चवायुर्विहतोगुदेस्यात्||७||  

कृच्छ्रेणशुष्कस्यचिरात्प्रवृत्तिःस्याद्वातनुःस्यात्खररूक्षशीता|  

ततश्चरोगाज्वरमूत्रकृच्छ्रप्रवाहिकाहृद्ग्रहणीप्रदोषाः||८||  

वम्यान्ध्यबाधिर्यशिरोऽभितापवातोदराष्ठीलमनोविकाराः|  

तृष्णास्रपित्तारुचिगुल्मकासश्वासप्रतिश्यार्दितपार्श्वरोगाः||९||  

अन्येचरोगाबहवोऽनिलोत्थाभवन्त्युदाsवर्तकृताःसुघोराः|  

चिकित्सितंचास्ययथावदूर्ध्वंप्रवक्ष्यतेतच्छृणुचाग्निवेश! ||१०||

kaṣāyatiktōṣaṇarūkṣabhōjyaiḥ sandhāraṇābhōjanamaithunaiśca

pakvāśayē kupyati cēdapānaḥ srōtāṁsyadhōgāni balī sa ruddhvā||5||  

karōti viṇmārutamūtrasaṅgaṁ kramādudāvartamataḥ sughōram|  

rugbastihr̥tkukṣyudarēṣvabhīkṣṇaṁ sapr̥ṣṭhapārśvēṣvatidāruṇā syāt||6||  

ādhmānahr̥llāsavikartikāśca tōdō'vipākaśca sabastiśōthaḥ|  

varcō'pravr̥ttirjaṭharē ca gaṇḍānyūrdhvaśca  vāyurvihatō gudē syāt||7||  

kr̥cchrēṇa śuṣkasya cirāt pravr̥ttiḥ syādvā tanuḥ syāt khararūkṣaśītā|  

tataśca rōgā jwaramūtrakr̥cchrapravāhikāhr̥dgrahaṇīpradōṣāḥ||8||  

vamyāndhyabādhiryaśirō'bhitāpavātōdarāṣṭhīlamanōvikārāḥ|  

tr̥ṣṇāsrapittārucigulmakāsaśvāsapratiśyārditapārśvarōgāḥ||9||  

anyē ca rōgā bahavō'nilōtthā bhavantyudāvartakr̥tāḥ sughōrāḥ|  

cikitsitaṁ cāsya yathāvadūrdhvaṁ pravakṣyatē tacchr̥ṇu cāgnivēśa!||10||  

kaShAyatiktoShaNarUkShabhojyaiH sandhAraNAbhojanamaithunaishca  

pakvAshaye kupyati cedapAnaH srotAMsyadhogAni balI sa ruddhvA ||5||  

karoti viNmArutamUtrasa~ggaM kramAdudAvartamataH sughoram |  

rugbastihRutkukShyudareShvabhIkShNaM sapRuShThapArshveShvatidAruNA syAt ||6||  

AdhmAnahRullAsavikartikAshca todo~avipAkashca sabastishothaH |  

varco~apravRuttirjaThare ca gaNDAnyUrdhvashca vAyurvihato gude syAt ||7||

   

kRucchreNa shuShkasya cirAt pravRuttiH syAdvA tanuH syAt khararUkShashItA |  

tatashca rogA jwaramUtrakRucchrapravAhikAhRudgrahaNIpradoShAH ||8||  

vamyAndhyabAdhiryashiro~abhitApavAtodarAShThIlamanovikArAH |  

tRuShNAsrapittArucigulmakAsashvAsapratishyArditapArshvarogAH ||9||  

anye ca rogA bahavo~anilotthA bhavantyudAvartakRutAH sughorAH |  

cikitsitaM cAsya yathAvadUrdhvaM pravakShyate tacchRuNu cAgnivesha! ||10||