Grahani Chikitsa: Difference between revisions

Line 3,222: Line 3,222:


स्वोष्मणा पावकस्थाने बलमग्नेः प्रयच्छति|  
स्वोष्मणा पावकस्थाने बलमग्नेः प्रयच्छति|  
तदा लब्धबलो देहे विरूक्षे सानिलोऽनलः||२१८||  
तदा लब्धबलो देहे विरूक्षे सानिलोऽनलः||२१८||  


परिभूय पचत्यन्नं तैक्ष्ण्यादाशु मुहुर्मुहुः|  
परिभूय पचत्यन्नं तैक्ष्ण्यादाशु मुहुर्मुहुः|  
पक्त्वाऽन्नं स ततो धातूञ्छोणितादीन् पचत्यपि||२१९||
पक्त्वाऽन्नं स ततो धातूञ्छोणितादीन् पचत्यपि||२१९||
   
   
Line 3,230: Line 3,232:


svōṣmaṇā pāvakasthānē balāmagnēḥ prayacchati|  
svōṣmaṇā pāvakasthānē balāmagnēḥ prayacchati|  
tadā labdhabalō dēhē virūkṣē sānilō'nalaḥ||218||  
tadā labdhabalō dēhē virūkṣē sānilō'nalaḥ||218||  


paribhūya pacatyannaṁ taikṣṇyādāśu muhurmuhuḥ|  
paribhūya pacatyannaṁ taikṣṇyādāśu muhurmuhuḥ|  
paktvā'nnaṁ sa tatō dhātūñchōṇitādīn pacatyapi||219||
paktvā'nnaṁ sa tatō dhātūñchōṇitādīn pacatyapi||219||


Line 3,238: Line 3,242:


svoShmaNA pAvakasthAne balamagneH prayacchati|  
svoShmaNA pAvakasthAne balamagneH prayacchati|  
tadA labdhabalo dehe virUkShe sAnilo~analaH||218||  
tadA labdhabalo dehe virUkShe sAnilo~analaH||218||  


paribhUya pacatyannaM taikShNyAdAshu muhurmuhuH|  
paribhUya pacatyannaM taikShNyAdAshu muhurmuhuH|  
paktvA~annaM sa tato dhAtU~jchoNitAdIn pacatyapi||219||  
paktvA~annaM sa tato dhAtU~jchoNitAdIn pacatyapi||219||  
   
   
Line 3,246: Line 3,252:


ततो दौर्बल्यमातङ्कान्मृत्युं चोपनयेन्नरम्|  
ततो दौर्बल्यमातङ्कान्मृत्युं चोपनयेन्नरम्|  
भुक्तेऽन्ने लभते शान्तिं जीर्णमात्रे प्रताम्यति||२२०||  
भुक्तेऽन्ने लभते शान्तिं जीर्णमात्रे प्रताम्यति||२२०||  


तृट्श्वासदाहमूर्च्छाद्या व्याधयोऽत्यग्निसम्भवाः|  
तृट्श्वासदाहमूर्च्छाद्या व्याधयोऽत्यग्निसम्भवाः|  
तमत्यग्निं गुरुस्निग्धशीतैर्मधुरविज्जलैः||२२१||  
तमत्यग्निं गुरुस्निग्धशीतैर्मधुरविज्जलैः||२२१||  


अन्नपानैर्नयेच्छान्तिं दीप्तमग्निमिवाम्बुभिः|  
अन्नपानैर्नयेच्छान्तिं दीप्तमग्निमिवाम्बुभिः|  
मुहुर्मुहुरजीर्णेऽपि भोज्यान्यस्योपहारयेत्||२२२||  
मुहुर्मुहुरजीर्णेऽपि भोज्यान्यस्योपहारयेत्||२२२||  


Line 3,257: Line 3,266:


tatō daurbalyamātaṅkānmr̥tyuṁ cōpanayēnnaram|  
tatō daurbalyamātaṅkānmr̥tyuṁ cōpanayēnnaram|  
bhuktē'nnē labhatē śāntiṁ jīrṇamātrē pratāmyati||220||  
bhuktē'nnē labhatē śāntiṁ jīrṇamātrē pratāmyati||220||  


tr̥ṭśvāsadāhamūrcchādyā vyādhayō'tyAgnisambhavāḥ|  
tr̥ṭśvāsadāhamūrcchādyā vyādhayō'tyAgnisambhavāḥ|  
tāmatyāgniṁ gurusnigdhaśītairmadhuravijjalaiḥ||221||
tāmatyāgniṁ gurusnigdhaśītairmadhuravijjalaiḥ||221||
   
   
annapānairnayēcchāntiṁ dīptāmAgnimivāmbubhiḥ|  
annapānairnayēcchāntiṁ dīptāmAgnimivāmbubhiḥ|  
muhurmuhurajīrṇē'pi bhōjyānyasyōpahārayēt||222||  
muhurmuhurajīrṇē'pi bhōjyānyasyōpahārayēt||222||  


Line 3,268: Line 3,280:


tato daurbalyamAta~gkAnmRutyuM copanayennaram|  
tato daurbalyamAta~gkAnmRutyuM copanayennaram|  
bhukte~anne labhate shAntiM jIrNamAtre pratAmyati||220||  
bhukte~anne labhate shAntiM jIrNamAtre pratAmyati||220||  


tRuTshvAsadAhamUrcchAdyA vyAdhayo~atyagnisambhavAH|  
tRuTshvAsadAhamUrcchAdyA vyAdhayo~atyagnisambhavAH|  
tamatyagniM gurusnigdhashItairmadhuravijjalaiH||221||  
tamatyagniM gurusnigdhashItairmadhuravijjalaiH||221||  


annapAnairnayecchAntiM dIptamagnimivAmbubhiH|  
annapAnairnayecchAntiM dIptamagnimivAmbubhiH|  
muhurmuhurajIrNe~api bhojyAnyasyopahArayet||222||  
muhurmuhurajIrNe~api bhojyAnyasyopahArayet||222||