Prameha Chikitsa: Difference between revisions

Line 651: Line 651:


लोध्रं शटीं पुष्करमूलमेलां मूर्वां  विडङ्गं त्रिफलां यमानीम्|  
लोध्रं शटीं पुष्करमूलमेलां मूर्वां  विडङ्गं त्रिफलां यमानीम्|  
चव्यं प्रियङ्गुं क्रमुकं विशालां  
 
किराततिक्तं कटुरोहिणीं च||४१||  
चव्यं प्रियङ्गुं क्रमुकं विशालां किराततिक्तं कटुरोहिणीं च||४१||  


भार्ङ्गीं नतं चित्रकपिप्पलीनां मूलं सकुष्ठातिविषं सपाठम्|  
भार्ङ्गीं नतं चित्रकपिप्पलीनां मूलं सकुष्ठातिविषं सपाठम्|  
कलिङ्गकन् केशरमिन्द्रसाह्वां नखं सपत्रं मरिचं प्लवं च||४२||  
कलिङ्गकन् केशरमिन्द्रसाह्वां नखं सपत्रं मरिचं प्लवं च||४२||  


द्रोणेऽम्भसः कर्षसमानि पक्त्वा पूते चतुर्भागजलावशेषे|
द्रोणेऽम्भसः कर्षसमानि पक्त्वा पूते चतुर्भागजलावशेषे|
रसेऽर्धभागं मधुनः प्रदाय पक्षं निधेयो घृतभाजनस्थः||४३||  
रसेऽर्धभागं मधुनः प्रदाय पक्षं निधेयो घृतभाजनस्थः||४३||  


मध्वासवोऽयं[१] कफपित्तमेहान् क्षिप्रं निहन्याद्द्विपलप्रयोगात्|  
मध्वासवोऽयं[१] कफपित्तमेहान् क्षिप्रं निहन्याद्द्विपलप्रयोगात्|  
पाण्ड्वामयार्शांस्यरुचिं ग्रहण्या
 
दोषं किलासं विविधं च कुष्ठम्||४४||  
पाण्ड्वामयार्शांस्यरुचिं ग्रहण्या दोषं किलासं विविधं च कुष्ठम्||४४||  


इति मध्वासवः|
इति मध्वासवः|


lōdhraṁ śaṭīṁ puṣkaramūlamēlāṁ mūrvāṁ viḍaṅgaṁ triphalāṁ yamānīm|  
lōdhraṁ śaṭīṁ puṣkaramūlamēlāṁ mūrvāṁ viḍaṅgaṁ triphalāṁ yamānīm|  
cavyaṁ priyaṅguṁ kramukaṁ viśālāṁ kirātatiktaṁ kaṭurōhiṇīṁ ca||41||  
cavyaṁ priyaṅguṁ kramukaṁ viśālāṁ kirātatiktaṁ kaṭurōhiṇīṁ ca||41||  


bhārṅgīṁ nataṁ citrakapippalīnāṁ mūlaṁ sakuṣṭhātiviṣaṁ sapāṭham|  
bhārṅgīṁ nataṁ citrakapippalīnāṁ mūlaṁ sakuṣṭhātiviṣaṁ sapāṭham|  
kaliṅgakan kēśaramindrasāhvāṁ nakhaṁ sapatraṁ maricaṁ plavaṁ ca||42||  
kaliṅgakan kēśaramindrasāhvāṁ nakhaṁ sapatraṁ maricaṁ plavaṁ ca||42||  


drōṇē'mbhasaḥ karṣasamāni paktvā pūtē caturbhāgajalāvaśēṣē|  
drōṇē'mbhasaḥ karṣasamāni paktvā pūtē caturbhāgajalāvaśēṣē|  
rasē'rdhabhāgaṁ madhunaḥ pradāya pakṣaṁ nidhēyō ghr̥tabhājanasthaḥ||43||  
rasē'rdhabhāgaṁ madhunaḥ pradāya pakṣaṁ nidhēyō ghr̥tabhājanasthaḥ||43||  


madhvāsavō'yaṁ [15] kaphapittamēhān kṣipraṁ nihanyāddvipalaprayōgāt|  
madhvāsavō'yaṁ [15] kaphapittamēhān kṣipraṁ nihanyāddvipalaprayōgāt|  
pāṇḍvāmayārśāṁsyaruciṁ grahaṇyā dōṣaṁ kilāsaṁ vividhaṁ ca kuṣṭham||44||  
pāṇḍvāmayārśāṁsyaruciṁ grahaṇyā dōṣaṁ kilāsaṁ vividhaṁ ca kuṣṭham||44||  


Line 681: Line 687:


lodhraM shaTIM puShkaramUlamelAM mUrvAM viDa~ggaM triphalAM yamAnIm|
lodhraM shaTIM puShkaramUlamelAM mUrvAM viDa~ggaM triphalAM yamAnIm|
cavyaM priya~gguM kramukaM vishAlAM kirAtatiktaM kaTurohiNIM ca||41||
cavyaM priya~gguM kramukaM vishAlAM kirAtatiktaM kaTurohiNIM ca||41||


bhAr~ggIM nataM citrakapippalInAM mUlaM sakuShThAtiviShaM sapATham|  
bhAr~ggIM nataM citrakapippalInAM mUlaM sakuShThAtiviShaM sapATham|  
kali~ggakan kesharamindrasAhvAM nakhaM sapatraM maricaM plavaM ca||42||
kali~ggakan kesharamindrasAhvAM nakhaM sapatraM maricaM plavaM ca||42||


droNe~ambhasaH karShasamAni paktvA pUte caturbhAgajalAvasheShe|  
droNe~ambhasaH karShasamAni paktvA pUte caturbhAgajalAvasheShe|  
rase~ardhabhAgaM madhunaH pradAya pakShaM nidheyo ghRutabhAjanasthaH||43||  
rase~ardhabhAgaM madhunaH pradAya pakShaM nidheyo ghRutabhAjanasthaH||43||  


madhvAsavo~ayaM kaphapittaMehan kShipraM nihanyAddvipalaprayogAt|
madhvAsavo~ayaM kaphapittaMehan kShipraM nihanyAddvipalaprayogAt|
pANDvAmayArshAMsyaruciM
 
grahaNyA doShaM kilAsaM vividhaM ca kuShTham||44||  
pANDvAmayArshAMsyaruciM grahaNyA doShaM kilAsaM vividhaM ca kuShTham||44||  


iti madhvAsavaH|
iti madhvAsavaH|