Trimarmiya Chikitsa: Difference between revisions

Line 314: Line 314:


द्विरुत्तरंहिङ्गुवचाग्निकुष्ठंसुवर्चिकाचैवविडङ्गचूर्णम्|  
द्विरुत्तरंहिङ्गुवचाग्निकुष्ठंसुवर्चिकाचैवविडङ्गचूर्णम्|  
सुखाम्बुनाऽऽनाहविसूचिकार्तिहृद्रोगगुल्मोर्ध्वसमीरणघ्नम्||२०||  
सुखाम्बुनाऽऽनाहविसूचिकार्तिहृद्रोगगुल्मोर्ध्वसमीरणघ्नम्||२०||  


वचाभयाचित्रकयावशूकान्सपिप्पलीकातिविषान्सकुष्ठान्|  
वचाभयाचित्रकयावशूकान्सपिप्पलीकातिविषान्सकुष्ठान्|  
उष्णाम्बुनाऽऽनाहविमूढवातान्पीत्वाजयेदाशुरसौदनाशी||२१||  
उष्णाम्बुनाऽऽनाहविमूढवातान्पीत्वाजयेदाशुरसौदनाशी||२१||  


हिङ्गूग्रगन्धाबिडशुण्ठ्यजाजीहरीतकीपुष्करमूलकुष्ठम्|  
हिङ्गूग्रगन्धाबिडशुण्ठ्यजाजीहरीतकीपुष्करमूलकुष्ठम्|  
यथोत्तरंभागविवृद्धमेतत्प्लीहोदराजीर्णविसूचिकासु||२२||
यथोत्तरंभागविवृद्धमेतत्प्लीहोदराजीर्णविसूचिकासु||२२||


dviruttaraṁ hiṅgu vacāgnikuṣṭhaṁ [1] suvarcikā caiva viḍaṅgacūrṇam|  
dviruttaraṁ hiṅgu vacāgnikuṣṭhaṁ [1] suvarcikā caiva viḍaṅgacūrṇam|  
sukhāmbunā''nāhavisūcikārtihr̥drōgagulmōrdhvasamīraṇaghnam ||20||  
sukhāmbunā''nāhavisūcikārtihr̥drōgagulmōrdhvasamīraṇaghnam ||20||  


vacābhayācitrakayāvaśūkān sapippalīkātiviṣān sakuṣṭhān|  
vacābhayācitrakayāvaśūkān sapippalīkātiviṣān sakuṣṭhān|  
uṣṇāmbunā''nāhavimūḍhavātān pītvā jayēdāśu rasaudanāśī||21||  
uṣṇāmbunā''nāhavimūḍhavātān pītvā jayēdāśu rasaudanāśī||21||  


hiṅgūgragandhābiḍaśuṇṭhyajājīharītakīpuṣkaramūlakuṣṭham|  
hiṅgūgragandhābiḍaśuṇṭhyajājīharītakīpuṣkaramūlakuṣṭham|  
yathōttaraṁ bhāgavivr̥ddhamētat plīhōdarājīrṇavisūcikāsu||22||  
yathōttaraṁ bhāgavivr̥ddhamētat plīhōdarājīrṇavisūcikāsu||22||  


dviruttaraM hi~ggu vacAgnikuShThaM [1] suvarcikA caiva viDa~ggacUrNam|  
dviruttaraM hi~ggu vacAgnikuShThaM [1] suvarcikA caiva viDa~ggacUrNam|  
sukhAmbunA~a~anAhavisUcikArtihRudrogagulmordhvasamIraNaghnam ||20||  
sukhAmbunA~a~anAhavisUcikArtihRudrogagulmordhvasamIraNaghnam ||20||  


vacAbhayAcitrakayAvashUkAn sapippalIkAtiviShAn sakuShThAn|  
vacAbhayAcitrakayAvashUkAn sapippalIkAtiviShAn sakuShThAn|  
uShNAmbunA~a~anAhavimUDhavAtAn pItvA jayedAshu rasaudanAshI||21||  
uShNAmbunA~a~anAhavimUDhavAtAn pItvA jayedAshu rasaudanAshI||21||  


hi~ggUgragandhAbiDashuNThyajAjIharItakIpuShkaramUlakuShTham|  
hi~ggUgragandhAbiDashuNThyajAjIharItakIpuShkaramUlakuShTham|  
yathottaraM bhAgavivRuddhametat plIhodarAjIrNavisUcikAsu||22||  
yathottaraM bhAgavivRuddhametat plIhodarAjIrNavisUcikAsu||22||  


Line 392: Line 401:


फलंचमूलंचविरेचनोक्तंहिङ्ग्वर्कमूलंदशमूलमग्र्यम्|  
फलंचमूलंचविरेचनोक्तंहिङ्ग्वर्कमूलंदशमूलमग्र्यम्|  
स्नुक्चित्रकश्चैवपुनर्नवाचतुल्यानिसर्वैर्लवणानिपञ्च||२४||  
स्नुक्चित्रकश्चैवपुनर्नवाचतुल्यानिसर्वैर्लवणानिपञ्च||२४||  


स्नेहैःसमूत्रैःसहजर्जराणिशरावसन्धौविपचेत्सुलिप्ते|  
स्नेहैःसमूत्रैःसहजर्जराणिशरावसन्धौविपचेत्सुलिप्ते|  
पक्वंसुपिष्टंलवणंतदन्नैःपानैस्तथाऽऽनाहरुजाघ्नमद्यात्||२५||
पक्वंसुपिष्टंलवणंतदन्नैःपानैस्तथाऽऽनाहरुजाघ्नमद्यात्||२५||


phalaṁ ca mūlaṁ ca virēcanōktaṁ hiṅgvarkamūlaṁ daśamūlamagryam|  
phalaṁ ca mūlaṁ ca virēcanōktaṁ hiṅgvarkamūlaṁ daśamūlamagryam|  
snuk citrakaścaiva punarnavā ca tulyāni sarvairlavaṇāni pañca||24||  
snuk citrakaścaiva punarnavā ca tulyāni sarvairlavaṇāni pañca||24||  


snēhaiḥ samūtraiḥ saha jarjarāṇi śarāvasandhau vipacēt suliptē|  
snēhaiḥ samūtraiḥ saha jarjarāṇi śarāvasandhau vipacēt suliptē|  
pakvaṁ supiṣṭaṁ lavaṇaṁ tadannaiḥ pānaistathā''nāharujāghnamadyāt||25||  
pakvaṁ supiṣṭaṁ lavaṇaṁ tadannaiḥ pānaistathā''nāharujāghnamadyāt||25||  


phalaM ca mUlaM ca virecanoktaM hi~ggvarkamUlaM dashamUlamagryam |  
phalaM ca mUlaM ca virecanoktaM hi~ggvarkamUlaM dashamUlamagryam |  
snuk citrakashcaiva punarnavA ca tulyAni sarvairlavaNAni pa~jca ||24||  
snuk citrakashcaiva punarnavA ca tulyAni sarvairlavaNAni pa~jca ||24||  


snehaiH samUtraiH saha jarjarANi sharAvasandhau vipacet sulipte |  
snehaiH samUtraiH saha jarjarANi sharAvasandhau vipacet sulipte |  
pakvaM supiShTaM lavaNaM tadannaiH pAnaistathA~a~anAharujAghnamadyAt ||25||
pakvaM supiShTaM lavaNaM tadannaiH pAnaistathA~a~anAharujAghnamadyAt ||25||