Dwivraniya Chikitsa: Difference between revisions

Line 617: Line 617:


पूर्वरूपं भिषग्बुद्ध्वा व्रणानां शोफमादितः |  
पूर्वरूपं भिषग्बुद्ध्वा व्रणानां शोफमादितः |  
रक्तावसेचनं कुर्यादजातव्रणशान्तये ||४४||  
रक्तावसेचनं कुर्यादजातव्रणशान्तये ||४४||  


शोधयेद्बहुदोषांस्तु स्वल्पदोषान् विलङ्घयेत् |  
शोधयेद्बहुदोषांस्तु स्वल्पदोषान् विलङ्घयेत् |  
पूर्वं कषायसर्पिर्भिर्जयेद्वा मारुतोत्तरान् ||४५||  
पूर्वं कषायसर्पिर्भिर्जयेद्वा मारुतोत्तरान् ||४५||  


न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षवेतसवल्कलैः |  
न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षवेतसवल्कलैः |  
ससर्पिष्कैः प्रलेपः स्याच्छोफनिर्वापणः परम् ||४६||  
ससर्पिष्कैः प्रलेपः स्याच्छोफनिर्वापणः परम् ||४६||  


विजया मधुकं वीरा बिसग्रन्थिः शतावरी |  
विजया मधुकं वीरा बिसग्रन्थिः शतावरी |  
नीलोत्पलं नागपुष्पं प्रदेहः स्यात् सचन्दनः ||४७||  
नीलोत्पलं नागपुष्पं प्रदेहः स्यात् सचन्दनः ||४७||  


सक्तवो मधुकं सर्पिः प्रदेहः स्यात् सशर्करः |  
सक्तवो मधुकं सर्पिः प्रदेहः स्यात् सशर्करः |  
अविदाहीनि चान्नानि शोफे भेषजमुत्तमम् ||४८||
अविदाहीनि चान्नानि शोफे भेषजमुत्तमम् ||४८||


pūrvarūpaṁ bhiṣagbuddhvā vraṇānāṁ śōphamāditaḥ|  
pūrvarūpaṁ bhiṣagbuddhvā vraṇānāṁ śōphamāditaḥ|  
raktāvasēcanaṁ kuryādajātavraṇaśāntayē||44||  
raktāvasēcanaṁ kuryādajātavraṇaśāntayē||44||  


śōdhayēdbahudōṣāṁstu svalpadōṣān vilaṅghayēt|  
śōdhayēdbahudōṣāṁstu svalpadōṣān vilaṅghayēt|  
pūrvaṁ kaṣāyasarpirbhirjayēdvā mārutōttarān||45||  
pūrvaṁ kaṣāyasarpirbhirjayēdvā mārutōttarān||45||  


nyagrōdhōdumbarāśvatthaplakṣavētasavalkalaiḥ|  
nyagrōdhōdumbarāśvatthaplakṣavētasavalkalaiḥ|  
sasarpiṣkaiḥ pralēpaḥ syācchōphanirvāpaṇaḥ param||46||  
sasarpiṣkaiḥ pralēpaḥ syācchōphanirvāpaṇaḥ param||46||  


vijayā madhukaṁ vīrā bisagranthiḥ śatāvarī|  
vijayā madhukaṁ vīrā bisagranthiḥ śatāvarī|  
nīlōtpalaṁ nāgapuṣpaṁ pradēhaḥ syāt sacandanaḥ||47||  
nīlōtpalaṁ nāgapuṣpaṁ pradēhaḥ syāt sacandanaḥ||47||  


saktavō madhukaṁ sarpiḥ pradēhaḥ syāt saśarkaraḥ|  
saktavō madhukaṁ sarpiḥ pradēhaḥ syāt saśarkaraḥ|  
avidāhīni cānnāni śōphē bhēṣajamuttamam||48||
avidāhīni cānnāni śōphē bhēṣajamuttamam||48||


pUrvarUpaM bhiShagbuddhvA vraNAnAM shophamAditaH |  
pUrvarUpaM bhiShagbuddhvA vraNAnAM shophamAditaH |  
raktAvasecanaM kuryAdajAtavraNashAntaye ||44||  
raktAvasecanaM kuryAdajAtavraNashAntaye ||44||  


shodhayedbahudoShAMstu svalpadoShAn vila~gghayet |  
shodhayedbahudoShAMstu svalpadoShAn vila~gghayet |  
pUrvaM kaShAyasarpirbhirjayedvA mArutottarAn ||45||  
pUrvaM kaShAyasarpirbhirjayedvA mArutottarAn ||45||  


nyagrodhodumbarAshvatthaplakShavetasavalkalaiH |  
nyagrodhodumbarAshvatthaplakShavetasavalkalaiH |  
sasarpiShkaiH pralepaH syAcchophanirvApaNaH param ||46||  
sasarpiShkaiH pralepaH syAcchophanirvApaNaH param ||46||  


vijayA madhukaM vIrA bisagranthiH shatAvarI |  
vijayA madhukaM vIrA bisagranthiH shatAvarI |  
nIlotpalaM nAgapuShpaM pradehaH syAt sacandanaH ||47||  
nIlotpalaM nAgapuShpaM pradehaH syAt sacandanaH ||47||  


saktavo madhukaM sarpiH pradehaH syAt sasharkaraH |  
saktavo madhukaM sarpiH pradehaH syAt sasharkaraH |  
avidAhIni cAnnAni shophe bheShajamuttamam ||48||
avidAhIni cAnnAni shophe bheShajamuttamam ||48||