Vidhishonitiya Adhyaya: Difference between revisions

Line 419: Line 419:


सक्तानल्पद्रुताभाषं चलस्खलितचेष्टितम्|  
सक्तानल्पद्रुताभाषं चलस्खलितचेष्टितम्|  
विद्याद्वातमदाविष्टं रूक्षश्यावारुणाकृतिम्||३०||  
विद्याद्वातमदाविष्टं रूक्षश्यावारुणाकृतिम्||३०||  


सक्रोधपरुषाभाषं सम्प्रहारकलिप्रियम्|  
सक्रोधपरुषाभाषं सम्प्रहारकलिप्रियम्|  
विद्यात् पित्तमदाविष्टं रक्तपीतासिताकृतिम्||३१||  
विद्यात् पित्तमदाविष्टं रक्तपीतासिताकृतिम्||३१||  


स्वल्पासम्बद्धवचनं तन्द्रालस्यसमन्वितम्|  
स्वल्पासम्बद्धवचनं तन्द्रालस्यसमन्वितम्|  
विद्यात् कफमदाविष्टं पाण्डुं प्रध्यानतत्परम्||३२||  
विद्यात् कफमदाविष्टं पाण्डुं प्रध्यानतत्परम्||३२||  


Line 430: Line 433:


saktānalpadrutābhāṣaṁ calaskhalitacēṣṭitam |  
saktānalpadrutābhāṣaṁ calaskhalitacēṣṭitam |  
vidyādvātamadāviṣṭaṁ rūkṣaśyāvāruṇākr̥tim||30||  
vidyādvātamadāviṣṭaṁ rūkṣaśyāvāruṇākr̥tim||30||  


sakrōdhaparuṣābhāṣaṁ samprahārakalipriyam|  
sakrōdhaparuṣābhāṣaṁ samprahārakalipriyam|  
vidyāt pittamadāviṣṭaṁ raktapītāsitākr̥tim||31||  
vidyāt pittamadāviṣṭaṁ raktapītāsitākr̥tim||31||  


svalpāsambaddhavacanaṁ tandrālasyasamanvitam|  
svalpāsambaddhavacanaṁ tandrālasyasamanvitam|  
vidyāt kaphamadāviṣṭaṁ pāṇḍuṁ pradhyānatatparam||32||  
vidyāt kaphamadāviṣṭaṁ pāṇḍuṁ pradhyānatatparam||32||  


Line 441: Line 447:


saktAnalpadrutAbhAShaM calaskhalitaceShTitam  |  
saktAnalpadrutAbhAShaM calaskhalitaceShTitam  |  
vidyAdvAtamadAviShTaM rUkShashyAvAruNAkRutim||30||  
vidyAdvAtamadAviShTaM rUkShashyAvAruNAkRutim||30||  


sakrodhaparuShAbhAShaM samprahArakalipriyam|  
sakrodhaparuShAbhAShaM samprahArakalipriyam|  
vidyAt pittamadAviShTaM raktapItAsitAkRutim||31||  
vidyAt pittamadAviShTaM raktapItAsitAkRutim||31||  


svalpAsambaddhavacanaM tandrAlasyasamanvitam|  
svalpAsambaddhavacanaM tandrAlasyasamanvitam|  
vidyAt kaphamadAviShTaM pANDuM pradhyAnatatparam||32||  
vidyAt kaphamadAviShTaM pANDuM pradhyAnatatparam||32||  


Line 458: Line 467:


jAyate shAmyati kShipraM mado madyamadAkRutiH||33||  
jAyate shAmyati kShipraM mado madyamadAkRutiH||33||  
''
Sannipataja mada'' (a type of narcosis) arises and subsides quickly like alcoholic narcosis. [33]


Sannipataja mada (a type of narcosis) arises and subsides quickly like alcoholic narcosis. [33]
यश्च मद्यकृतः प्रोक्तो विषजो रौधिरश्च यः|


यश्च मद्यकृतः प्रोक्तो विषजो रौधिरश्च यः|
सर्व एते मदा नर्ते वातपित्तकफत्रयात्||३४||  
सर्व एते मदा नर्ते वातपित्तकफत्रयात्||३४||  


yaśca madyakr̥taḥ prōktō viṣajō raudhiraśca yaḥ|  
yaśca madyakr̥taḥ prōktō viṣajō raudhiraśca yaḥ|  
sarva ētē madā nartē vātapittakaphatrayāt||34||  
sarva ētē madā nartē vātapittakaphatrayāt||34||  


yashca madyakRutaH prokto viShajo raudhirashca yaH|  
yashca madyakRutaH prokto viShajo raudhirashca yaH|  
sarva ete madA narte vAtapittakaphatrayAt||34||  
sarva ete madA narte vAtapittakaphatrayAt||34||