Dantidravanti Kalpa Adhyaya: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 1,641: | Line 1,641: | ||
शुष्कद्रव्येष्विदं मानमेवमादि प्रकीर्तितम्| | शुष्कद्रव्येष्विदं मानमेवमादि प्रकीर्तितम्| | ||
द्विगुणं तद्द्रवेष्विष्टं तथा सद्योद्धृतेषु च||९८|| | द्विगुणं तद्द्रवेष्विष्टं तथा सद्योद्धृतेषु च||९८|| | ||
यद्धि मानं तुला प्रोक्ता पलं वा तत् प्रयोजयेत्| | यद्धि मानं तुला प्रोक्ता पलं वा तत् प्रयोजयेत्| | ||
अनुक्ते परिमाणे तु तुल्यं मानं प्रकीर्तितम्||९९|| | अनुक्ते परिमाणे तु तुल्यं मानं प्रकीर्तितम्||९९|| | ||
śuṣkadravyēṣvidaṁ mānamēvamādi prakīrtitam| | śuṣkadravyēṣvidaṁ mānamēvamādi prakīrtitam| | ||
dviguṇaṁ taddravēṣviṣṭaṁ tathā sadyōddhr̥tēṣu ca||98|| | dviguṇaṁ taddravēṣviṣṭaṁ tathā sadyōddhr̥tēṣu ca||98|| | ||
yaddhi mānaṁ tulā prōktā palaṁ vā tat prayōjayēt| | yaddhi mānaṁ tulā prōktā palaṁ vā tat prayōjayēt| | ||
anuktē parimāṇē tu tulyaṁ mānaṁ prakīrtitam||99|| | anuktē parimāṇē tu tulyaṁ mānaṁ prakīrtitam||99|| | ||
shuShkadravyeShvidaM mAnamevamAdi prakIrtitam| | shuShkadravyeShvidaM mAnamevamAdi prakIrtitam| | ||
dviguNaM taddraveShviShTaM tathA sadyoddhRuteShu ca||98|| | dviguNaM taddraveShviShTaM tathA sadyoddhRuteShu ca||98|| | ||
yaddhi mAnaM tulA proktA palaM vA tat prayojayet| | yaddhi mAnaM tulA proktA palaM vA tat prayojayet| | ||
anukte parimANe tu tulyaM mAnaM prakIrtitam||99|| | anukte parimANe tu tulyaM mAnaM prakIrtitam||99|| | ||
These measurements are for dry drugs. The liquids, wet drugs, freshly collected drugs are used in double dose. But the measurement in terms of pala & tula are mentioned then the same is taken. If the quantity of drugs is not specified in a combination, then all ingredients are used in equal quantity. | |||
These measurements are for dry drugs. The liquids, wet drugs, freshly collected drugs are used in double dose. But the measurement in terms of ''pala'' & ''tula'' are mentioned then the same is taken. If the quantity of drugs is not specified in a combination, then all ingredients are used in equal quantity. [98-99] | |||
द्रवकार्येऽपि चानुक्ते सर्वत्र सलिलं स्मृतम्| | द्रवकार्येऽपि चानुक्ते सर्वत्र सलिलं स्मृतम्| | ||
यतश्च पादनिर्देशश्चतुर्भागस्ततश्च सः||१००|| | यतश्च पादनिर्देशश्चतुर्भागस्ततश्च सः||१००|| | ||
dravakāryē'pi cānuktē sarvatra salilaṁ smr̥tam| | dravakāryē'pi cānuktē sarvatra salilaṁ smr̥tam| | ||
yataśca pādanirdēśaścaturbhāgastataśca saḥ||100|| | yataśca pādanirdēśaścaturbhāgastataśca saḥ||100|| | ||
dravakArye~api cAnukte sarvatra salilaM smRutam| | dravakArye~api cAnukte sarvatra salilaM smRutam| | ||
yatashca pAdanirdeshashcaturbhAgastatashca saH||100|| | yatashca pAdanirdeshashcaturbhAgastatashca saH||100|| | ||
Use the water in all formulations, where a particular liquid media is not specified. | |||
Use the water in all formulations, where a particular liquid media is not specified. Wherever ''paada'' is mentioned, consider it as one fourth part. [100] | |||
जलस्नेहौषधानां तु प्रमाणं यत्र नेरितम् | | जलस्नेहौषधानां तु प्रमाणं यत्र नेरितम् | | ||
तत्र स्यादौषधात् स्नेहः स्नेहात्तोयं चतुर्गुणम्||१०१|| | तत्र स्यादौषधात् स्नेहः स्नेहात्तोयं चतुर्गुणम्||१०१|| | ||
jalasnēhauṣadhānāṁ tu pramāṇaṁ yatra nēritam | |||
jalasnēhauṣadhānāṁ tu pramāṇaṁ yatra nēritam | | |||
tatra syādauṣadhāt snēhaḥ snēhāttōyaṁ caturguṇam||101|| | tatra syādauṣadhāt snēhaḥ snēhāttōyaṁ caturguṇam||101|| | ||
jalasnehauShadhAnAM tu pramANaM yatra neritam | | jalasnehauShadhAnAM tu pramANaM yatra neritam | | ||
tatra syAdauShadhAt snehaH snehAttoyaM caturguNam||101|| | tatra syAdauShadhAt snehaH snehAttoyaM caturguNam||101|| | ||
Where the proportion of jala (water), sneha (fatty media) and aushada (drugs & paste) are not mentioned then four times of sneha to that of aushada (kalkadravya) & four times of jala to sneha are used. | |||
Three types of snehapaka (characteristics of prepared unctuous formulation) | Where the proportion of ''jala'' (water), ''sneha'' (fatty media) and ''aushada'' (drugs & paste) are not mentioned then four times of ''sneha'' to that of ''aushada'' (''kalkadravya'') & four times of ''jala'' to ''sneha'' are used. [101] | ||
==== Three types of ''snehapaka'' (characteristics of prepared unctuous formulation) ==== | |||
स्नेहपाकस्त्रिधा ज्ञेयो मृदुर्मध्यः खरस्तथा| | स्नेहपाकस्त्रिधा ज्ञेयो मृदुर्मध्यः खरस्तथा| | ||
तुल्ये कल्केन निर्यासे भेषजानां मृदुः स्मृतः||१०२|| | तुल्ये कल्केन निर्यासे भेषजानां मृदुः स्मृतः||१०२|| | ||