Bastisutriyam Siddhi: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 993: | Line 993: | ||
{| class="wikitable" style="text-align: center; | {| class="wikitable" style="text-align: center; | ||
|- | |- | ||
! scope="col"| Dravya | ! scope="col"| ''Dravya'' | ||
! scope="col"| Dose | ! scope="col"| Dose | ||
|- | |- | ||
| Madhu | | ''Madhu'' | ||
| 1 Prasrita | | 1 ''Prasrita'' | ||
|- | |- | ||
| Saindhava | | ''Saindhava'' | ||
| 1 Karsha | | 1 ''Karsha'' | ||
|- | |- | ||
| Sneha-madanaphala siddha taila, | | ''Sneha-madanaphala siddha taila, sarshapa taila'' | ||
| 2 Pala, 1 Prasrita | | 2 ''Pala'', 1 ''Prasrita'' | ||
|- | |- | ||
| Kalka sarshapa, ela, madanaphala, kushtha (1 karsha each) | | ''Kalka sarshapa, ela, madanaphala, kushtha'' (1 ''karsha'' each) | ||
| 1 Prasrita | | 1 ''Prasrita'' | ||
|- | |- | ||
| Kvatha Dravya- Patola, Haritaki, Pippali, Devadaru + 8 parts of Jala, reduced to 1/8th | | ''Kvatha Dravya- Patola, Haritaki, Pippali, Devadaru'' + 8 parts of ''Jala'', reduced to 1/8th | ||
| 5 Prasrita | | 5 ''Prasrita'' | ||
|- | |- | ||
| Avapa- yava kshāra | | ''Avapa-yava kshāra'' | ||
| 1 Karsha | | 1 ''Karsha'' | ||
|- | |- | ||
| Amla dravya (kānji) | | ''Amla dravya'' (kānji) | ||
| 1 Prasrita | | 1 ''Prasrita'' | ||
|} | |} | ||
Guņa- kapha roga, pandu roga, alasaka, aam dosha, maruta sanga, mutra sanga, basti atopa. | ''Guņa- kapha roga, pandu roga, alasaka, aam dosha, maruta sanga, mutra sanga, basti atopa''.[58-60] | ||
रास्नामृतैरण्डविडङ्गदार्वीसप्तच्छदोशीरसुराह्वनिम्बैः| | रास्नामृतैरण्डविडङ्गदार्वीसप्तच्छदोशीरसुराह्वनिम्बैः| | ||
शम्पाकभूनिम्बपटोलपाठातिक्ताखुपर्णीदशमूलमुस्तैः||६१|| | शम्पाकभूनिम्बपटोलपाठातिक्ताखुपर्णीदशमूलमुस्तैः||६१|| | ||
त्रायन्तिकाशिग्रुफलत्रिकैश्च क्वाथः सपिण्डीतकतोयमूत्रः| | त्रायन्तिकाशिग्रुफलत्रिकैश्च क्वाथः सपिण्डीतकतोयमूत्रः| | ||
यष्ट्याह्वकृष्णाफलिनीशताह्वारसाञ्जनश्वेतवचाविडङ्गैः||६२|| | यष्ट्याह्वकृष्णाफलिनीशताह्वारसाञ्जनश्वेतवचाविडङ्गैः||६२|| | ||
कलिङ्गपाठाम्बुदसैन्धवैश्च कल्कैः ससर्पिर्मधुतैलमिश्रः| | कलिङ्गपाठाम्बुदसैन्धवैश्च कल्कैः ससर्पिर्मधुतैलमिश्रः| | ||
अयं निरूहः क्रिमिकुष्ठमेहब्रध्नोदराजीर्णकफातुरेभ्यः||६३|| | अयं निरूहः क्रिमिकुष्ठमेहब्रध्नोदराजीर्णकफातुरेभ्यः||६३|| | ||
रूक्षौषधैरप्यपतर्पितेभ्य एतेषु रोगेष्वपि सत्सु दत्तः| | रूक्षौषधैरप्यपतर्पितेभ्य एतेषु रोगेष्वपि सत्सु दत्तः| | ||
निहत्य वातं ज्वलनं प्रदीप्य विजित्य रोगांश्च बलं करोति||६४|| | निहत्य वातं ज्वलनं प्रदीप्य विजित्य रोगांश्च बलं करोति||६४|| | ||
rāsnāmr̥tairaṇḍaviḍaṅgadārvīsaptacchadōśīrasurāhvanimbaiḥ| | rāsnāmr̥tairaṇḍaviḍaṅgadārvīsaptacchadōśīrasurāhvanimbaiḥ| | ||
śampākabhūnimbapaṭōlapāṭhātiktākhuparṇīdaśamūlamustaiḥ||61|| | śampākabhūnimbapaṭōlapāṭhātiktākhuparṇīdaśamūlamustaiḥ||61|| | ||
trāyantikāśigruphalatrikaiśca kvāthaḥ sapiṇḍītakatōyamūtraḥ| | trāyantikāśigruphalatrikaiśca kvāthaḥ sapiṇḍītakatōyamūtraḥ| | ||
yaṣṭyāhvakr̥ṣṇāphalinīśatāhvārasāñjanaśvētavacāviḍaṅgaiḥ||62|| | yaṣṭyāhvakr̥ṣṇāphalinīśatāhvārasāñjanaśvētavacāviḍaṅgaiḥ||62|| | ||
kaliṅgapāṭhāmbudasaindhavaiśca kalkaiḥ sasarpirmadhutailamiśraḥ| | kaliṅgapāṭhāmbudasaindhavaiśca kalkaiḥ sasarpirmadhutailamiśraḥ| | ||
ayaṁ nirūhaḥ krimikuṣṭhamēhabradhnōdarājīrṇakaphāturēbhyaḥ||63|| | ayaṁ nirūhaḥ krimikuṣṭhamēhabradhnōdarājīrṇakaphāturēbhyaḥ||63|| | ||
rūkṣauṣadhairapyapatarpitēbhya ētēṣu rōgēṣvapi satsu dattaḥ| | rūkṣauṣadhairapyapatarpitēbhya ētēṣu rōgēṣvapi satsu dattaḥ| | ||
nihatya vātaṁ jvalanaṁ pradīpya vijitya rōgāṁśca balaṁ karōti||64|| | nihatya vātaṁ jvalanaṁ pradīpya vijitya rōgāṁśca balaṁ karōti||64|| | ||
rAsnAmRutairaNDaviDa~ggadArvIsaptacchadoshIrasurAhvanimbaiH| | rAsnAmRutairaNDaviDa~ggadArvIsaptacchadoshIrasurAhvanimbaiH| | ||
shampAkabhUnimbapaTolapAThAtiktAkhuparNIdashamUlamustaiH||61|| | shampAkabhUnimbapaTolapAThAtiktAkhuparNIdashamUlamustaiH||61|| | ||
trAyantikAshigruphalatrikaishca kvAthaH sapiNDItakatoyamUtraH| | trAyantikAshigruphalatrikaishca kvAthaH sapiNDItakatoyamUtraH| | ||
yaShTyAhvakRuShNAphalinIshatAhvArasA~jjanashvetavacAviDa~ggaiH||62|| | yaShTyAhvakRuShNAphalinIshatAhvArasA~jjanashvetavacAviDa~ggaiH||62|| | ||
kali~ggapAThAmbudasaindhavaishca kalkaiH sasarpirmadhutailamishraH| | kali~ggapAThAmbudasaindhavaishca kalkaiH sasarpirmadhutailamishraH| | ||
ayaM nirUhaH krimikuShThamehabradhnodarAjIrNakaphAturebhyaH||63|| | ayaM nirUhaH krimikuShThamehabradhnodarAjIrNakaphAturebhyaH||63|| | ||
rUkShauShadhairapyapatarpitebhya eteShu rogeShvapi satsu dattaH| | rUkShauShadhairapyapatarpitebhya eteShu rogeShvapi satsu dattaH| | ||
nihatya vAtaM jvalanaM pradIpya vijitya rogAMshca balaM karoti||64|| | nihatya vAtaM jvalanaM pradIpya vijitya rogAMshca balaM karoti||64|| | ||
{| class="wikitable" style="text-align: center; | {| class="wikitable" style="text-align: center; | ||
|- | |- | ||
! scope="col"| Dravya | ! scope="col"| ''Dravya'' | ||
! scope="col"| Dose | ! scope="col"| Dose | ||
|- | |- | ||
| Madhu | | ''Madhu'' | ||
| 3 Prasrita | | 3 ''Prasrita'' | ||
|- | |- | ||
| Saindhava | | ''Saindhava'' | ||
| 1 Karsha | | 1 ''Karsha'' | ||
|- | |- | ||
| Sneha-Ghrita, Taila | | ''Sneha-Ghrita, Taila'' | ||
| 2 Prasrita | | 2 ''Prasrita'' | ||
|- | |- | ||
| Kalka Dravya- Madanaphala, Sugandhavala, Gomutra, Yashti, Pippali, Priyangu, Satahva, Rasanjana, Sveta | | ''Kalka Dravya- Madanaphala, Sugandhavala, Gomutra, Yashti, Pippali, Priyangu, Satahva, Rasanjana, Sveta Vacha, Vidanga, Kalinga, Patha, Musta.'' | ||
| 1 Prasrita | | 1 ''Prasrita'' | ||
|- | |- | ||
| Kvatha Dravya- Rasna, Eranda, | | ''Kvatha Dravya- Rasna, Eranda, Guduchi, Nimba, Patola, Patha,Katuki, Kirata, Vidanga, Daruharidra, Saptacchada, Usira, Devadaru, Aragvadha, Mushakakarni, Dasamula, Musta, Trayamana, Sighru, Triphala'' + 8 parts of ''Jala''; reduced to 1/4th | ||
| 5 Prasrita | | 5 ''Prasrita'' | ||
|- | |- | ||
| Avapa – Gomutra | | ''Avapa – Gomutra'' | ||
| | | | ||
|} | |} | ||
Guņa- Indicated in krimi, kushţha, prameha, bradhna, udara, ajīrņa, kapha roga. Can also be given in apatarpita rogi due to ruksha aushadha. It pacifies the | ''Guņa''- Indicated in ''krimi, kushţha, prameha, bradhna, udara, ajīrņa, kapha roga''. Can also be given in ''apatarpita rogi'' due to ''ruksha aushadha''. It pacifies the ''vata'', increases ''agni'' & ''bala''.[61-64] | ||
पुनर्नवैरण्डवृषाश्मभेदवृश्चीरभूतीकबलापलाशाः | | पुनर्नवैरण्डवृषाश्मभेदवृश्चीरभूतीकबलापलाशाः | | ||
द्विपञ्चमूलं च पलांशिकानि क्षुण्णानि धौतानि फलानि चाष्टौ||६५|| | द्विपञ्चमूलं च पलांशिकानि क्षुण्णानि धौतानि फलानि चाष्टौ||६५|| | ||
बिल्वं यवान् कोलकुलत्थधान्यफलानि चैव प्रसृतोन्मितानि| | बिल्वं यवान् कोलकुलत्थधान्यफलानि चैव प्रसृतोन्मितानि| | ||
पयोजलद्व्याढकवच्छृतं तत् क्षीरावशेषं सितवस्त्रपूतम्||६६|| | पयोजलद्व्याढकवच्छृतं तत् क्षीरावशेषं सितवस्त्रपूतम्||६६|| | ||
वचाशताह्वामरदारुकुष्ठयष्ट्याह्वसिद्धार्थकपिप्पलीनाम् | | वचाशताह्वामरदारुकुष्ठयष्ट्याह्वसिद्धार्थकपिप्पलीनाम् | | ||
कल्कैर्यवान्या मदनैश्च युक्तं नात्युष्णशीतं गुडसैन्धवाक्तम्||६७|| | कल्कैर्यवान्या मदनैश्च युक्तं नात्युष्णशीतं गुडसैन्धवाक्तम्||६७|| | ||
क्षौद्रस्य तैलस्य च सर्पिषश्च तथैव युक्तं प्रसृतैस्त्रिभिश्च | | क्षौद्रस्य तैलस्य च सर्पिषश्च तथैव युक्तं प्रसृतैस्त्रिभिश्च | | ||
दद्यान्निरूहं विधिना विविज्ञः स सर्वसंसर्गकृतामयघ्नः||६८|| | दद्यान्निरूहं विधिना विविज्ञः स सर्वसंसर्गकृतामयघ्नः||६८|| | ||
punarnavairaṇḍavr̥ṣāśmabhēdavr̥ścīrabhūtīkabalāpalāśāḥ | | punarnavairaṇḍavr̥ṣāśmabhēdavr̥ścīrabhūtīkabalāpalāśāḥ | | ||
dvipañcamūlaṁ ca palāṁśikāni kṣuṇṇāni dhautāni phalāni cāṣṭau||65|| | dvipañcamūlaṁ ca palāṁśikāni kṣuṇṇāni dhautāni phalāni cāṣṭau||65|| | ||
bilvaṁ yavān kōlakulatthadhānyaphalāni caiva prasr̥tōnmitāni| | bilvaṁ yavān kōlakulatthadhānyaphalāni caiva prasr̥tōnmitāni| | ||
payōjaladvyāḍhakavacchr̥taṁ tat kṣīrāvaśēṣaṁ sitavastrapūtam||66|| | payōjaladvyāḍhakavacchr̥taṁ tat kṣīrāvaśēṣaṁ sitavastrapūtam||66|| | ||
vacāśatāhvāmaradārukuṣṭhayaṣṭyāhvasiddhārthakapippalīnām | | vacāśatāhvāmaradārukuṣṭhayaṣṭyāhvasiddhārthakapippalīnām | | ||
kalkairyavānyā madanaiśca yuktaṁ nātyuṣṇaśītaṁ guḍasaindhavāktam||67|| | kalkairyavānyā madanaiśca yuktaṁ nātyuṣṇaśītaṁ guḍasaindhavāktam||67|| | ||
kṣaudrasya tailasya ca sarpiṣaśca tathaiva yuktaṁ prasr̥taistribhiśca | | kṣaudrasya tailasya ca sarpiṣaśca tathaiva yuktaṁ prasr̥taistribhiśca | | ||
dadyānnirūhaṁ vidhinā vivijñaḥ sa sarvasaṁsargakr̥tāmayaghnaḥ||68|| | dadyānnirūhaṁ vidhinā vivijñaḥ sa sarvasaṁsargakr̥tāmayaghnaḥ||68|| | ||
punarnavairaNDavRuShAshmabhedavRushcIrabhUtIkabalApalAshAH | | punarnavairaNDavRuShAshmabhedavRushcIrabhUtIkabalApalAshAH | | ||
dvipa~jcamUlaM ca palAMshikAni kShuNNAni dhautAni phalAni | |||
dvipa~jcamUlaM ca palAMshikAni kShuNNAni dhautAni phalAni cAShTau||65|| | |||
bilvaM yavAn kolakulatthadhAnyaphalAni caiva prasRutonmitAni| | bilvaM yavAn kolakulatthadhAnyaphalAni caiva prasRutonmitAni| | ||
payojaladvyADhakavacchRutaM tat kShIrAvasheShaM sitavastrapUtam||66|| | payojaladvyADhakavacchRutaM tat kShIrAvasheShaM sitavastrapUtam||66|| | ||
vacAshatAhvAmaradArukuShThayaShTyAhvasiddhArthakapippalInAm | | vacAshatAhvAmaradArukuShThayaShTyAhvasiddhArthakapippalInAm | | ||
kalkairyavAnyA madanaishca yuktaM nAtyuShNashItaM guDasaindhavAktam||67|| | kalkairyavAnyA madanaishca yuktaM nAtyuShNashItaM guDasaindhavAktam||67|| | ||
kShaudrasya tailasya ca sarpiShashca tathaiva yuktaM prasRutaistribhishca | | kShaudrasya tailasya ca sarpiShashca tathaiva yuktaM prasRutaistribhishca | | ||
dadyAnnirUhaM vidhinA vivij~jaH sa sarvasaMsargakRutAmayaghnaH||68|| | dadyAnnirUhaM vidhinA vivij~jaH sa sarvasaMsargakRutAmayaghnaH||68|| | ||
{| class="wikitable" style="text-align: center; | {| class="wikitable" style="text-align: center; | ||
|- | |- | ||
! scope="col"| Dravya | ! scope="col"| ''Dravya'' | ||
! scope="col"| Dose | ! scope="col"| Dose | ||
|- | |- | ||
| Madhu | | ''Madhu'' | ||
| 1 Prasrita | | 1 ''Prasrita'' | ||
|- | |- | ||
| Saindhava | | ''Saindhava'' | ||
| 1 Karsha | | 1 ''Karsha'' | ||
|- | |- | ||
| Sneha-Ghrita, Taila | | ''Sneha-Ghrita, Taila'' | ||
| 2 Prasrita | | 2 ''Prasrita'' | ||
|- | |- | ||
| Kalka Dravya- Vacha, Satahva, Devadaru, Kushtha, Yashti, Sarshapa, Pippali, Ajamoda, Madanaphala, | | ''Kalka Dravya- Vacha, Satahva, Devadaru, Kushtha, Yashti, Sarshapa, Pippali, Ajamoda, Madanaphala,Gud''a | ||
| 1 Prasrita | | 1 ''Prasrita'' | ||
|- | |- | ||
| Kvatha Dravya- Punarnava, Eranda, Bala, Vasa, Pashanabheda, Rakta Punarnava, Palasa,Dasamula (Each 1 Pala) Madanaphala-8 Bilva Majja, kulattha, Yava, Badara, + 1 Adhaka Jala + 1 Adhaka Kshira; Reduced to kshiravasesha | | ''Kvatha Dravya- Punarnava, Eranda, Bala, Vasa, Pashanabheda, Rakta Punarnava, Palasa,Dasamula'' (Each 1 ''Pala'') ''Madanaphala''-8 ''Bilva Majja, kulattha, Yava, Badara'', + 1 '''Adhaka Jala''' + 1 ''Adhaka Kshira''; Reduced to ''kshiravasesha'' | ||
| 5 Prasrita | | 5 ''Prasrita'' | ||
|} | |} | ||
Guņa- Tridoshaja and dvandaja roga nāshaka. | ''Guņa- Tridoshaja and dvandaja roga nāshaka.''[65-68] | ||
==== Maximum numbers of ''niruha basti'' ==== | ==== Maximum numbers of ''niruha basti'' ==== | ||