Madatyaya Chikitsa: Difference between revisions

Line 2,817: Line 2,817:


यत्प्रभावा भगवती सुरा पेया यथा च सा |  
यत्प्रभावा भगवती सुरा पेया यथा च सा |  
यद्द्रव्या यस्य या चेष्टा योगं चापेक्षते यथा ||२०७||  
यद्द्रव्या यस्य या चेष्टा योगं चापेक्षते यथा ||२०७||  


यथा मदयते यैश्च गुणैर्युक्ता महागुणा |  
यथा मदयते यैश्च गुणैर्युक्ता महागुणा |  
यो मदो मदभेदाश्च ये त्रयः स्वस्वलक्षणाः ||२०८||
यो मदो मदभेदाश्च ये त्रयः स्वस्वलक्षणाः ||२०८||
   
   
ये च मद्यकृता दोषा गुणा ये च मदात्मकाः |  
ये च मद्यकृता दोषा गुणा ये च मदात्मकाः |  
यच्च त्रिविधमापानं यथासत्त्वं च लक्षणम् ||२०९||  
यच्च त्रिविधमापानं यथासत्त्वं च लक्षणम् ||२०९||  


ये सहायाः सुखाः पाने [१] चिरक्षिप्रमदा नराः |  
ये सहायाः सुखाः पाने [१] चिरक्षिप्रमदा नराः |  
मदात्ययस्य यो हेतुर्लक्षणं यद् यथा च यत् ||२१०||  
मदात्ययस्य यो हेतुर्लक्षणं यद् यथा च यत् ||२१०||  


मद्यं मद्योत्थितान् रोगान् हन्ति यश्च क्रियाक्रमः |  
मद्यं मद्योत्थितान् रोगान् हन्ति यश्च क्रियाक्रमः |  
सर्वं तदुक्तमखिलं मदात्ययचिकित्सिते ||२११||  
सर्वं तदुक्तमखिलं मदात्ययचिकित्सिते ||२११||  


Line 2,834: Line 2,839:


yatprabhāvā bhagavatī surā pēyā yathā ca sā|  
yatprabhāvā bhagavatī surā pēyā yathā ca sā|  
yaddravyā yasya yā cēṣṭā yōgaṁ cāpēkṣatē yathā||207||  
yaddravyā yasya yā cēṣṭā yōgaṁ cāpēkṣatē yathā||207||  


yathā madayatē yaiśca guṇairyuktā mahāguṇā|  
yathā madayatē yaiśca guṇairyuktā mahāguṇā|  
yō madō madabhēdāśca yē trayaḥ svasvalakṣaṇāḥ||208||  
yō madō madabhēdāśca yē trayaḥ svasvalakṣaṇāḥ||208||  


yē ca madyakr̥tā dōṣā guṇā yē ca madātmakāḥ|  
yē ca madyakr̥tā dōṣā guṇā yē ca madātmakāḥ|  
yacca trividhamāpānaṁ yathāsattvaṁ ca lakṣaṇam||209||  
yacca trividhamāpānaṁ yathāsattvaṁ ca lakṣaṇam||209||  


yē sahāyāḥ sukhāḥ pānē [1] cirakṣipramadā narāḥ|  
yē sahāyāḥ sukhāḥ pānē [1] cirakṣipramadā narāḥ|  
madātyayasya yō hēturlakṣaṇaṁ yad yathā ca yat||210||  
madātyayasya yō hēturlakṣaṇaṁ yad yathā ca yat||210||  


madyaṁ madyōtthitān rōgān hanti yaśca kriyākramaḥ|  
madyaṁ madyōtthitān rōgān hanti yaśca kriyākramaḥ|  
sarvaṁ taduktamakhilaṁ madātyayacikitsitē||211||  
sarvaṁ taduktamakhilaṁ madātyayacikitsitē||211||  


Line 2,851: Line 2,861:


yatprabhAvA bhagavatI surA peyA yathA ca sA |  
yatprabhAvA bhagavatI surA peyA yathA ca sA |  
yaddravyA yasya yA ceShTA yogaM cApekShate yathA ||207||  
yaddravyA yasya yA ceShTA yogaM cApekShate yathA ||207||  


yathA madayate yaishca guNairyuktA mahAguNA |  
yathA madayate yaishca guNairyuktA mahAguNA |  
yo mado madabhedAshca ye trayaH svasvalakShaNAH ||208||  
yo mado madabhedAshca ye trayaH svasvalakShaNAH ||208||  


ye ca madyakRutA doShA guNA ye ca madAtmakAH |  
ye ca madyakRutA doShA guNA ye ca madAtmakAH |  
yacca trividhamApAnaM yathAsattvaM ca lakShaNam ||209||  
yacca trividhamApAnaM yathAsattvaM ca lakShaNam ||209||  


ye sahAyAH sukhAH pAne [1] cirakShipramadA narAH |  
ye sahAyAH sukhAH pAne [1] cirakShipramadA narAH |  
madAtyayasya yo heturlakShaNaM yad yathA ca yat ||210||  
madAtyayasya yo heturlakShaNaM yad yathA ca yat ||210||  


madyaM madyotthitAn rogAn hanti yashca kriyAkramaH |  
madyaM madyotthitAn rogAn hanti yashca kriyAkramaH |  
sarvaM taduktamakhilaM madAtyayacikitsite ||211||
sarvaM taduktamakhilaM madAtyayacikitsite ||211||


Line 2,886: Line 2,901:


इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने  
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने  
मदात्ययचिकित्सितं नाम चतुर्विंशोऽध्यायः ||२४||  
मदात्ययचिकित्सितं नाम चतुर्विंशोऽध्यायः ||२४||  


ityagnivēśakr̥tē tantrē carakapratisaṁskr̥tē cikitsāsthānē  
ityagnivēśakr̥tē tantrē carakapratisaṁskr̥tē cikitsāsthānē  
madātyayacikitsitaṁ nāma caturviṁśō'dhyāyaḥ||24||  
madātyayacikitsitaṁ nāma caturviṁśō'dhyāyaḥ||24||  


ityagniveshakRute tantre carakapratisaMskRute cikitsAsthAne  
ityagniveshakRute tantre carakapratisaMskRute cikitsAsthAne  
madAtyayacikitsitaM nAma caturviMsho~adhyAyaH ||24||
madAtyayacikitsitaM nAma caturviMsho~adhyAyaH ||24||