Grahani Chikitsa: Difference between revisions

Line 3,502: Line 3,502:


दिवा प्रबुध्यतेऽर्केण हृदयं पुण्डरीकवत्|  
दिवा प्रबुध्यतेऽर्केण हृदयं पुण्डरीकवत्|  
तस्मिन्विबुद्धे स्रोतांसि स्फुटत्वं यान्ति सर्वशः||२३८||  
तस्मिन्विबुद्धे स्रोतांसि स्फुटत्वं यान्ति सर्वशः||२३८||  


व्यायामाच्च विहाराच्च विक्षिप्तत्वाच्च चेतसः|  
व्यायामाच्च विहाराच्च विक्षिप्तत्वाच्च चेतसः|  
न क्लेदमुपगच्छन्ति दिवा तेनास्य धातवः||२३९||  
न क्लेदमुपगच्छन्ति दिवा तेनास्य धातवः||२३९||  


Line 3,510: Line 3,512:


divā prabudhyatē'rkēṇa hr̥dayaṁ puṇḍarīkavat|  
divā prabudhyatē'rkēṇa hr̥dayaṁ puṇḍarīkavat|  
tasminvibuddhē srōtāṁsi sphuṭatvaṁ yānti sarvaśaḥ||238||  
tasminvibuddhē srōtāṁsi sphuṭatvaṁ yānti sarvaśaḥ||238||  


vyāyāmācca vihārācca vikṣiptatvācca cētasaḥ|  
vyāyāmācca vihārācca vikṣiptatvācca cētasaḥ|  
na klēdamupagacchanti divā tēnāsya dhātavaḥ||239||  
na klēdamupagacchanti divā tēnāsya dhātavaḥ||239||  


Line 3,518: Line 3,522:


divA prabudhyate~arkeNa hRudayaM puNDarIkavat|  
divA prabudhyate~arkeNa hRudayaM puNDarIkavat|  
tasminvibuddhe srotAMsi sphuTatvaM yAnti sarvashaH||238||  
tasminvibuddhe srotAMsi sphuTatvaM yAnti sarvashaH||238||  


vyAyAmAcca vihArAcca vikShiptatvAcca cetasaH|  
vyAyAmAcca vihArAcca vikShiptatvAcca cetasaH|  
na kledamupagacchanti divA tenAsya dhAtavaH||239||  
na kledamupagacchanti divA tenAsya dhAtavaH||239||  


Line 3,526: Line 3,532:


अक्लिन्नेष्वन्नमासिक्तमन्यत्तेषु न दुष्यति|  
अक्लिन्नेष्वन्नमासिक्तमन्यत्तेषु न दुष्यति|  
अविदग्ध इव क्षीरे क्षीरमन्यद्विमिश्रितम्||२४०||  
अविदग्ध इव क्षीरे क्षीरमन्यद्विमिश्रितम्||२४०||  


Line 3,531: Line 3,538:


aklinnēṣvannamāsiktāmanyattēṣu na duṣyati|  
aklinnēṣvannamāsiktāmanyattēṣu na duṣyati|  
avidagdha iva kṣīrē kṣīrāmanyadvimiśritam||240||  
avidagdha iva kṣīrē kṣīrāmanyadvimiśritam||240||  


Line 3,536: Line 3,544:


aklinneShvannamAsiktamanyatteShu na duShyati|  
aklinneShvannamAsiktamanyatteShu na duShyati|  
avidagdha iva kShIre kShIramanyadvimishritam||240||  
avidagdha iva kShIre kShIramanyadvimishritam||240||  


Line 3,543: Line 3,552:


रात्रौ तु हृदये म्लाने संवृतेष्वयनेषु च|  
रात्रौ तु हृदये म्लाने संवृतेष्वयनेषु च|  
यान्ति कोष्ठे परिक्लेदं संवृते देहधातवः||२४१||  
यान्ति कोष्ठे परिक्लेदं संवृते देहधातवः||२४१||  


क्लिन्नेष्वन्यदपक्वेषु तेष्वासिक्तं प्रदुष्यति|  
क्लिन्नेष्वन्यदपक्वेषु तेष्वासिक्तं प्रदुष्यति|  
विदग्धेषु पयःस्वन्यत् पयस्तप्तमिवार्पितम्||२४२||  
विदग्धेषु पयःस्वन्यत् पयस्तप्तमिवार्पितम्||२४२||  


नैशेष्वाहारजातेषु नाविपक्वेषु बुद्धिमान्|  
नैशेष्वाहारजातेषु नाविपक्वेषु बुद्धिमान्|  
तस्मादन्यत्समश्नीयात्पालयिष्यन्बलायुषी||२४३||
तस्मादन्यत्समश्नीयात्पालयिष्यन्बलायुषी||२४३||


rātrau tu hr̥dayē mlānē saṁvr̥tēṣvayanēṣu ca|  
rātrau tu hr̥dayē mlānē saṁvr̥tēṣvayanēṣu ca|  
yānti kōṣṭhē pariklēdaṁ saṁvr̥tē dēhadhātavaḥ||241||  
yānti kōṣṭhē pariklēdaṁ saṁvr̥tē dēhadhātavaḥ||241||  


klinnēṣvanyadapakvēṣu tēṣvāsiktaṁ praduṣyati|  
klinnēṣvanyadapakvēṣu tēṣvāsiktaṁ praduṣyati|  
vidagdhēṣu payaḥsvanyat payastaptamivārpitam||242||  
vidagdhēṣu payaḥsvanyat payastaptamivārpitam||242||  


naiśēṣvāhārajātēṣu nāvipakvēṣu buddhimān|  
naiśēṣvāhārajātēṣu nāvipakvēṣu buddhimān|  
tasmādanyatsāmaśnīyātpālayiṣyanbalāyuṣī||243||
tasmādanyatsāmaśnīyātpālayiṣyanbalāyuṣī||243||


rAtrau tu hRudaye mlAne saMvRuteShvayaneShu ca|  
rAtrau tu hRudaye mlAne saMvRuteShvayaneShu ca|  
yAnti koShThe parikledaM saMvRute dehadhAtavaH||241||  
yAnti koShThe parikledaM saMvRute dehadhAtavaH||241||  


klinneShvanyadapakveShu teShvAsiktaM praduShyati|  
klinneShvanyadapakveShu teShvAsiktaM praduShyati|  
vidagdheShu payaHsvanyat payastaptamivArpitam||242||  
vidagdheShu payaHsvanyat payastaptamivArpitam||242||  


naisheShvAhArajAteShu nAvipakveShu buddhimAn|  
naisheShvAhArajAteShu nAvipakveShu buddhimAn|  
tasmAdanyatsamashnIyAtpAlayiShyanbalAyuShI||243||
tasmAdanyatsamashnIyAtpAlayiShyanbalAyuShI||243||