Arsha Chikitsa: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 2,443: | Line 2,443: | ||
सिद्धं पलाण्डुशाकं तक्रेणोपोदिकां सबदराम्लाम्| | सिद्धं पलाण्डुशाकं तक्रेणोपोदिकां सबदराम्लाम्| | ||
रुधिरस्रवे प्रदद्यान्मसूरसूपं च तक्राम्लम्||२०४|| | रुधिरस्रवे प्रदद्यान्मसूरसूपं च तक्राम्लम्||२०४|| | ||
siddhaṃ palāṇḍuśākaṃ takreṇopodikāṃ sabadarāmlām| | siddhaṃ palāṇḍuśākaṃ takreṇopodikāṃ sabadarāmlām| | ||
rudhirasrave pradadyānmasūrasūpaṃ ca takrāmlam||204|| | rudhirasrave pradadyānmasūrasūpaṃ ca takrāmlam||204|| | ||
siddhaM palANDushAkaM takreNopodikAM sabadarAmlAm| | siddhaM palANDushAkaM takreNopodikAM sabadarAmlAm| | ||
rudhirasrave pradadyAnmasUrasUpaM ca takrAmlam||204|| | rudhirasrave pradadyAnmasUrasUpaM ca takrAmlam||204|| | ||
| Line 2,454: | Line 2,457: | ||
पयसा शृतेन यूषै र्मसूर मुद्गाढकीमकुष्ठानाम् | | पयसा शृतेन यूषै र्मसूर मुद्गाढकीमकुष्ठानाम् | | ||
भोजनमद्यादम्लैः शालि श्यामाक कोद्रवजम्||२०५|| | भोजनमद्यादम्लैः शालि श्यामाक कोद्रवजम्||२०५|| | ||
payasā śṛtena yūṣai rmasūra mudgāḍhakīmakuṣṭhānām | | payasā śṛtena yūṣai rmasūra mudgāḍhakīmakuṣṭhānām | | ||
bhojanamadyādamlaiḥ śāli śyāmāka kodravajam||205|| | bhojanamadyādamlaiḥ śāli śyāmāka kodravajam||205|| | ||
payasA shRutena yUShairmasUramudgADhakImakuShThAnAm [27] | | payasA shRutena yUShairmasUramudgADhakImakuShThAnAm [27] | | ||
bhojanamadyAdamlaiH shAlishyAmAkakodravajam||205|| | bhojanamadyAdamlaiH shAlishyAmAkakodravajam||205|| | ||
| Line 2,465: | Line 2,471: | ||
शश हरिण लाव मांसैः कपिञ्जलैणेयकैः सुसिद्धैश्च| | शश हरिण लाव मांसैः कपिञ्जलैणेयकैः सुसिद्धैश्च| | ||
भोजनमद्यादम्लैर्मधुरैरीषत् समरिचैर्वा||२०६|| | भोजनमद्यादम्लैर्मधुरैरीषत् समरिचैर्वा||२०६|| | ||
śaśa hariṇa lāva māṃsaiḥ kapiñjalaiṇeyakaiḥ susiddhaiśca| | śaśa hariṇa lāva māṃsaiḥ kapiñjalaiṇeyakaiḥ susiddhaiśca| | ||
bhojana madyādamlair madhurairīṣat samaricairvā||206|| | bhojana madyādamlair madhurairīṣat samaricairvā||206|| | ||
shashahariNalAvamAMsaiH kapi~jjalaiNeyakaiH susiddhaishca| | shashahariNalAvamAMsaiH kapi~jjalaiNeyakaiH susiddhaishca| | ||
bhojanamadyAdamlairmadhurairIShat samaricairvA||206|| | bhojanamadyAdamlairmadhurairIShat samaricairvA||206|| | ||
| Line 2,476: | Line 2,485: | ||
दक्ष शिखि तित्तिरि रसैर्द्विककुदलो पाकजैश्च मधुराम्लैः| | दक्ष शिखि तित्तिरि रसैर्द्विककुदलो पाकजैश्च मधुराम्लैः| | ||
अद्याद्रसैरतिवहेष्वर्शःस्वनिलोल्बणशरीरः||२०७|| | अद्याद्रसैरतिवहेष्वर्शःस्वनिलोल्बणशरीरः||२०७|| | ||
dakṣa śikhi tittiri rasairdvikakudalo pākajaiśca madhurāmlaiḥ| | dakṣa śikhi tittiri rasairdvikakudalo pākajaiśca madhurāmlaiḥ| | ||
adyādrasairativaheṣvarśaḥsvanilolbaṇaśarīraḥ||207|| | adyādrasairativaheṣvarśaḥsvanilolbaṇaśarīraḥ||207|| | ||
dakShashikhitittirirasairdvikakudalopAkajaishca madhurAmlaiH| | dakShashikhitittirirasairdvikakudalopAkajaishca madhurAmlaiH| | ||
adyAdrasairativaheShvarshaHsvanilolbaNasharIraH||207|| | adyAdrasairativaheShvarshaHsvanilolbaNasharIraH||207|| | ||
| Line 2,487: | Line 2,499: | ||
रस खड यूष यवागू संयोगतः केवलोऽथवा जयति| | रस खड यूष यवागू संयोगतः केवलोऽथवा जयति| | ||
रक्तमतिवर्तमानं वातं च पलाण्डुरुपयुक्तः||२०८|| | रक्तमतिवर्तमानं वातं च पलाण्डुरुपयुक्तः||२०८|| | ||
rasa khaḍa yūṣa yavāgū saṃyogataḥ kevalo’thavā jayati| | rasa khaḍa yūṣa yavāgū saṃyogataḥ kevalo’thavā jayati| | ||
raktamativartamānaṃ vātaṃ ca palāṇḍurupayuktaḥ||208|| | raktamativartamānaṃ vātaṃ ca palāṇḍurupayuktaḥ||208|| | ||
rasakhaDayUShayavAgUsaMyogataH [28] kevalo~athavA jayati| | rasakhaDayUShayavAgUsaMyogataH [28] kevalo~athavA jayati| | ||
raktamativartamAnaM vAtaM ca palANDurupayuktaH||208|| | raktamativartamAnaM vAtaM ca palANDurupayuktaH||208|| | ||
| Line 2,498: | Line 2,513: | ||
छागान्तराधि तरुणं सरुधिरमुपसाधितं बहु पलाण्डु| | छागान्तराधि तरुणं सरुधिरमुपसाधितं बहु पलाण्डु| | ||
व्यत्यासान्मधुराम्लं विट्शोणितसङ्क्षये देयम्||२०९|| | व्यत्यासान्मधुराम्लं विट्शोणितसङ्क्षये देयम्||२०९|| | ||
chāgāntarādhi taruṇaṃ sarudhiramupasādhitaṃ bahu palāṇḍu| | chāgāntarādhi taruṇaṃ sarudhiramupasādhitaṃ bahu palāṇḍu| | ||
vyatyāsānmadhurāmlaṃ viṭśoṇitasaṅkṣaye deyam||209|| | vyatyāsānmadhurāmlaṃ viṭśoṇitasaṅkṣaye deyam||209|| | ||
chAgAntarAdhi taruNaM sarudhiramupasAdhitaM bahupalANDu| | chAgAntarAdhi taruNaM sarudhiramupasAdhitaM bahupalANDu| | ||
vyatyAsAnmadhurAmlaM viTshoNitasa~gkShaye deyam||209|| | vyatyAsAnmadhurAmlaM viTshoNitasa~gkShaye deyam||209|| | ||
| Line 2,509: | Line 2,527: | ||
नवनीत तिलाभ्यासात् केशर नवनीत शर्कराभ्यासात्| | नवनीत तिलाभ्यासात् केशर नवनीत शर्कराभ्यासात्| | ||
दधि सर मथिताभ्यासादर्शांस्यपयान्ति रक्तानि||२१०|| | दधि सर मथिताभ्यासादर्शांस्यपयान्ति रक्तानि||२१०|| | ||
navanīta tilābhyāsāt keśara navanīta śarkarābhyāsāt| | navanīta tilābhyāsāt keśara navanīta śarkarābhyāsāt| | ||
dadhi sara mathitābhyāsādarśāṃsyapayānti raktāni||210|| | dadhi sara mathitābhyāsādarśāṃsyapayānti raktāni||210|| | ||
navanItatilAbhyAsAt kesharanavanItasharkarAbhyAsAt| | navanItatilAbhyAsAt kesharanavanItasharkarAbhyAsAt| | ||
dadhisaramathitAbhyAsAdarshAMsyapayAnti raktAni||210|| | dadhisaramathitAbhyAsAdarshAMsyapayAnti raktAni||210|| | ||
| Line 2,523: | Line 2,544: | ||
नवनीतघृतं छागं मांसं च सषष्टिकः शालिः| | नवनीतघृतं छागं मांसं च सषष्टिकः शालिः| | ||
तरुणश्च सुरा मण्डस्तरुणी च सुरा निहन्त्यस्रम्||२११|| | तरुणश्च सुरा मण्डस्तरुणी च सुरा निहन्त्यस्रम्||२११|| | ||
navanītaghṛtaṃ chāgaṃ māṃsaṃ ca saṣaṣṭikaḥ śāliḥ| | navanītaghṛtaṃ chāgaṃ māṃsaṃ ca saṣaṣṭikaḥ śāliḥ| | ||
taruṇaśca surāmaṇḍastaruṇī ca surā nihantyasram||211|| | taruṇaśca surāmaṇḍastaruṇī ca surā nihantyasram||211|| | ||
navanItaghRutaM chAgaM mAMsaM ca saShaShTikaH shAliH| | navanItaghRutaM chAgaM mAMsaM ca saShaShTikaH shAliH| | ||
taruNashca surAmaNDastaruNI ca surA nihantyasram||211|| | taruNashca surAmaNDastaruNI ca surA nihantyasram||211|| | ||